Me ndarjen nga jeta të Enver Petrovcit, arti shqiptar humbi një ndër figurat më përfaqësuese, më të përkushtuara dhe më të ndritura të historisë së vet skenike dhe kinematografike. Ky largim nuk është thjesht një humbje personale për të afërmit, kolegët dhe studentët e tij, por një zhbërje simbolike e një epoke të tërë arti që ai përfaqësonte me dinjitet, mjeshtëri dhe vizion.
I lindur në Prishtinë më 28 shkurt 1954, Petrovci e nisi herët rrugën e përkushtimit ndaj artit dramatik, duke ndjekur studimet fillimisht në Shkollën e Lartë Pedagogjike të qytetit të lindjes dhe më pas në Fakultetin e Arteve Dramatike të Universitetit të Beogradit. Kjo formim i shumëfishtë akademik dhe kulturor do të përkthente më vonë një qasje të gjerë, universale dhe tërësisht të përkushtuar ndaj artit të interpretimit.
Që nga vitet e para të karrierës së tij, sidomos në skenën prestigjioze të teatrit “Atelje 212” në Beograd, ai spikati si një aktor i pazakontë: me prani magnetike, me zë që rridhte si gurrë e thellë dramatike, me një ndjeshmëri të jashtëzakonshme për të ndërtuar figura komplekse. Ai ishte një aktor që nuk e konsumonte rolin, por e mishëronte atë deri në limitet e qenies së vet.
Pas vitit 1999, kthimi i tij në skenën kulturore të Kosovës dhe Shqipërisë nuk ishte vetëm një rikthim artistik, por një akt vetëdijeje kulturore dhe atdhetare. Ai kontribuoi me të njëjtin përkushtim si aktor, regjisor dhe pedagog, duke u bërë një nga themeluesit e Degës së Artit Dramatik në Fakultetin e Arteve të Universitetit të Prishtinës. Breza të tërë aktorësh, tashmë të afirmuar, mbajnë vulën e ndikimit të tij të drejtpërdrejtë – jo vetëm në teknikë, por edhe në etikën e të qenit artist.
Enver Petrovci nuk ishte thjesht interpretues i roleve, por shndërrues i tyre në ngjarje estetike dhe emocionale. Me mjeshtërinë e tij ka mishëruar figura të rëndësishme të dramaturgjisë botërore dhe shqiptare: nga Hamleti dhe Makbethi, te personazhet komplekse të autorëve bashkëkohorë ballkanikë. Ai ishte një interpretues i të gjithëve, por mbeti i pakrahasueshëm.
Në fushën e regjisurës teatrore, ai firmosi disa nga veprat më të guximshme të skenës së pasluftës në Kosovë, si “Idioti”, “Dëshmitari kryesor” apo “Kush më ka faj që jam shqiptar”, ku ndihmoi në riformësimin e gjuhës teatrale dhe në artikulimin e dramës shqiptare bashkëkohore. Po kaq i rëndësishëm është kontributi i tij në kinematografi, ku ka interpretuar në mbi 50 filma artistikë, që mbulojnë një hark kohor prej pesë dekadash dhe një hapësirë që shtrihet nga Kosova në gjithë ish-Jugosllavinë dhe më gjerë.
Përmes interpretimit të tij, Petrovci përfaqësoi gjithmonë njeriun – me dramat, dilemat, fitoren dhe humbjen e tij – dhe në këtë mënyrë u shndërrua në pasqyrë të ndërgjegjes së kohës sonë.
Vdekja e Enver Petrovcit nuk shënon fundin e një karriere, por hyrjen përfundimtare të një emri të pavdekshëm në panteonin e kulturës shqiptare. Ai jeton tashmë në kujtesën kolektive të publikut, në kujtimet e studentëve, në duartrokitjet e pambarimta të skenave ku la shpirtin e tij.
Në një kohë kur arti ka nevojë më shumë se kurrë për autenticitet, për përkushtim dhe për thellësi, figura e Enver Petrovcit do të mbetet si një busull e sigurt për brezat që vijnë – një dëshmi se arti i vërtetë nuk vdes, por bëhet dritë.
Lamtumirë, mjeshtër. Faleminderit për gjithçka që na dhe!