Prof. Mario Massaro është një nga figurat më të shquara të botës arbëreshe, i cili prej më shumë se gjysmë shekulli i ka kushtuar jetën ruajtjes dhe promovimit të gjuhës, historisë dhe kulturës së komunitetit arbëresh në Itali. I lindur më 10 shtator 1940 në Chieuti, vendbanim arbëresh në provincën e Foggias, ai kreu studimet në Fakultetin e Pedagogjisë të Universitetit të Urbinos, ku mbrojti tezën “Chieuti, koloni shqiptare”, duke shënuar fillimin e angazhimit të tij shkencor për trashëgiminë arbëreshe. Për shumë vite ushtroi profesionin e mësuesit, ndërsa paralelisht organizoi kurse të gjuhës arbëreshe, aktivitete kulturore dhe shfaqje teatrale, duke edukuar breza të rinj me dashurinë për gjuhën dhe identitetin e të parëve. Ai themeloi Shoqatën Kulturore Arbëreshe dhe grupin folklorik “Gjaku i Shprishur”, të cilët kanë promovuar me dinjitet kulturën arbëreshe në Itali dhe jashtë saj. Kontribut të rëndësishëm ka dhënë edhe në jetën publike si kryetar i Komunës së Chieutit për tre mandate, duke mbështetur zhvillimin e komunitetit dhe afirmimin e identitetit arbëresh. Me angazhimin e tij, rruga kryesore e qytetit mori emrin e Heroit Kombëtar shqiptar, Gjergj Kastrioti Skënderbeu. Në fushën e studimeve, Prof. Massaro është autor i veprave me vlerë, ndër to monografia “Chieuti dhe e folmja e tij arbëreshe” dhe “Fjalori krahasues i të folmeve arbëreshe të Casalvecchio-s dhe Chieutit”, të cilat përbëjnë referenca të rëndësishme për njohjen, dokumentimin dhe ruajtjen e gjuhës arbëreshe. Për mua ishte një privilegj i veçantë dhe një emocion i paharrueshëm që libri im “Forca e Heshtur”, botuar nga Botimet Nacional, pati fatin të promovohej pikërisht në qytetin arbëresh të Chieutit. Të gjendesha në këtë tokë ku prej shekujsh është ruajtur një pjesë e çmuar e identitetit shqiptar, ishte shumë më tepër se një promovim libri. Ishte një takim me historinë, me kujtesën dhe me një gjuhë që, pavarësisht shekujve dhe largësisë nga trojet e të parëve, ka ditur të mbijetojë. Në Chieuti, shqipja nuk është thjesht një gjuhë e trashëguar. Ajo është kujtesë, identitet dhe lidhje shpirtërore me rrënjët. Është zëri i gjyshërve që u përcoll te fëmijët, kënga që nuk u shua, fjala që mbijetoi ndër breza dhe dëshmia e një populli që nuk pranoi të humbiste atë që kishte më të shtrenjtë: gjuhën e të parëve. Në çdo fjalë arbëreshe ndihet një histori e gjatë sakrifice dhe dashurie. Dhe pikërisht për këtë, ruajtja e gjuhës shqipe në komunitetet arbëreshe është një mision që meriton respektin dhe vëmendjen e të gjithëve ne. Prania dhe puna e Prof. Mario Massaros në këtë rrugëtim janë një dëshmi e gjallë se një gjuhë jeton për sa kohë ka njerëz që e duan, e flasin, e mësojnë dhe ua përcjellin brezave. Përkushtimi i tij është një urë mes së shkuarës dhe së ardhmes, mes kujtesës arbëreshe dhe brezave që do të vijnë. Prandaj, promovimi i “Forcës së Heshtur” në Chieuti mbetet për mua një kujtim i veçantë. Ishte një nder të isha aty, në një qytet ku shqipja vazhdon të tingëllojë si një jehonë e gjallë e vendit të origjinës. Në një kohë kur shumë gjuhë dhe tradita rrezikojnë të zbehen, Chieuti na kujton se ruajtja e gjuhës është ruajtje e shpirtit të një komuniteti. Dhe kur një gjuhë ruhet, nuk ruhet vetëm një mënyrë të foluri. Ruhet historia. Ruhet kujtesa. Ruhet identiteti. Chieuti është një dëshmi e bukur se gjuha shqipe, edhe larg vendlindjes së saj, mund të mbetet një dritë që nuk shuhet.
Iris Balli Hajdinaj: Prof. Mario Massaro, një jetë në shërbim të gjuhës dhe kulturës arbëreshe
