Site icon Gazeta Nacional Albania

Poeti Laureat i Mbretërisë së Bashkuar, historia 5 shekullore e emërimit të tij nga Monarku i Mbretërisë së Bashkuar

Origjina e titullit të Poetit Laureat  në Mbretërinë e Bashkuar, daton në vitin 1616

 

“Poetit Laureat Britanik është një pozicion nderi i emëruar nga monarku i Mbretërisë së Bashkuar, aktualisht me këshillën e kryeministrit. Roli nuk përfshin ndonjë detyrë specifike, por ekziston pritshmëria që mbajtësi të shkruajë vargje për raste të rëndësishme kombëtare.”

 

Përgatiti: Mujë Buçpapaj

 

Poetit Laureat Britanik është një pozicion nderi i emëruar nga monarku i Mbretërisë së Bashkuar, aktualisht me këshillën e kryeministrit. Roli nuk përfshin ndonjë detyrë specifike, por ekziston pritshmëria që mbajtësi të shkruajë vargje për raste të rëndësishme kombëtare. Kur Ben Jonson-it, iu dha një pension, dhe mbajtësi i parë zyrtar i këtij titulli ishte John Dryden, i emëruar në 1668 nga Charles II. Me vdekjen e Alfredit, Lord Tennyson, i cili mbajti këtë post midis nëntorit 1850 dhe tetorit 1892, pati një pauzë prej katër vjetësh si shenjë respekti; Poezitë e Laureatit të Tennyson-it “Ode mbi vdekjen e Dukës së Uellingtonit” dhe “Ngarkimi i Brigadës së Dritës” u vlerësuan veçanërisht nga publiku viktorian.

Katër poetë, Thomas Grey, Philip Larkin, Samuel Rogers dhe Walter Scott, refuzuan titullin e laureatit.

 I emëruar historikisht për një mandat të pacaktuar dhe zakonisht i mbajtur përgjithmonë, që nga viti 1999, pozicioni është për një mandat dhjetëvjeçar.

 

Simon Armitage është Poeti Laureat aktual. Ai pasoi Carol Ann Duffy në maj 2019.

 

SFONDI HISTORIK

Origjina e fitimit të poetit daton në vitin 1616 kur James i i Anglisë i dha një pension shkrimtarit Ben Jonson. Edhe pse kishte poetë të mëvonshëm të oborrit, vetëm në vitin 1668 kur u bë  emërimi i John Dryden nga Charles II, posti i poetit laureat manaxhohej  nga  një zyrë mbretërore e themeluar dhe që funksiononte brenda familjes mbretërore.

Dryden, i cili ishte emëruar pas suksesit të poemës së tij të vitit 1667 Annus Mirabilis, u shkarkua nga detyra në 1689 pas hyrjes në fron të protestantit William III dhe Mary II. Dryden, një i konvertuar katolik, refuzoi të bënte betimin për besnikëri ndaj monarkëve të rinj dhe ai u shkarkua nga posti i laureatit – i vetmi mbajtës që ishte hequr nga detyra deri atëherë.

 

Pasardhësi i Dryden, Thomas Shadwell, u emërua në 1689 dhe e mbajti këtë post për jetë. Ai prezantoi zakonin e prodhimit të poezive për Vitin e Ri dhe ditëlindjen e monarkut, që u shndërrua në një nga detyrat kryesore të pozicionit të poetit laureat.

Pas emërimit të William Wordsworth në 1843, detyrat poetit laurat u zgjeruan edhe në raste pritjeje, apo edhe për raste të mëdha  kombëtare.

 

Alfred, Lord Tennyson mbajti postin midis nëntorit 1850 dhe tetorit 1892. Sipas Andrew Motion dhe Hilary Laurie, Tennyson “i dha poetit status dhe rëndësi të re laureatizmi” me vepra të tilla si “Ode mbi vdekjen e Dukës së Wellingtonit” dhe ” Ngarkesa e Brigadës së Lehtë”. Me vdekjen e tij, posti u la bosh si shenjë respekti; një laureat i ri  u emërua vetëm katër vjet më vonë, me emërimin e Alfred Austin në janar 1896.

Që nga viti 2015, pozicioni i poetit laureat është një pozicion nder, dhe mbajtësi i postit  lihet i lirë të vendosë se në cilat raste ata do të shkruaj poezi.

Pas shkarkimit të Dryden nga posti, laureati u mbajt përgjithmonë nga të gjithë pasardhësit derisa Motion u emërua në 1999 për një mandat të caktuar prej dhjetë vjetësh; pasardhësja e tij, Carol Ann Duffy, u emërua gjithashtu në të njëjtin mandat të caktuar. Duffy ishte poetja e parë femër që mbajti rolin dhe skocezja e parë.

 

Pas përzgjedhjes së Shadwell, laureati u emërua nga Lord Chamberlain, me udhëzimet e monarkut. Që nga emërimi i Henry James Pye në 1790, kryeministri ka rekomanduar kandidatët për poetin laureat.

 Për emërimin e Duffy-t, Departamenti për Kulturë, Media dhe Sport (DKMS) ndërmori një konsultim me akademikë dhe organizata letrare për të hartuar një listë të shkurtër rekomandimesh që ata ia paraqitën kryeministrit. Ai, në bashkëpunim me Zyrën e Kabinetit, më pas ia dorëzuan emrin Mbretëreshës për miratim.

 

Paga e Dryden për laureatin ishte 200 £ në vit. Në 1630,Kur Ted Hughes u emërua, ai ringjalli traditën  me mori 720 shishe sheri; që në vitin 2015 kjo praktikë vazhdon. Që nga emërimi i Motion, DCMS ofroi një honorar vjetor prej 5,750 £; Motion gjithashtu mori një shtesë prej 19,000 £.

 

 

POETËT LAUREAT

 

 

-John Dryden 1631–1700 13 Prill 1668 – Janar 1688 Charles II 20

-Thomas Shadwell shek. 1640–1692 9 mars 1689 – 19 ose 20 nëntor 1692 Ëilliam III dhe Maria II

-Nahum Tate 1652–1715 -23 dhjetor 1692 – 30 korrik -1715 William III dhe Maria II 23

-Nicholas Rowe 1674–1718 1 gusht 1715 – 6 dhjetor 1718 George I

-Laurence Eusden 1688–1730 10 dhjetor 1718 – 27 shtator 1730 George I 12

-Colley Cibber 1671–1757 3 dhjetor 1730 – 12 dhjetor 1757 George II 27

-William Whitehead 1715–1785 19 dhjetor 1757[b] – 14 prill 1785 George II 27

-Thomas Warton 1728–1790 20 prill 1785 – 21 maj 1790 George III 5

-Henry James Pye 1745–1813 28 korrik 1790 – 11 gusht 1813 George III

-Robert Southey 1774–1843 12 gusht 1813 [c] – 21 mars 1843 George III 30

-William Wordsworth 1770–1850 6 Prill 1843 – 23 Prill 1850 Victoria 7

-Alfred, Lord Tennyson 1809–1892 19 nëntor 1850 [d] – 6 tetor 1892 Victoria 42

-Alfred Austin 1835–1913 1 janar 1896 – 2 qershor 1913 Victoria 17

-Robert Bridges 1844–1930 25 korrik 1913 – 21 prill 1930 George V 17

-John Masefield 1878–1967 9 maj 1930 – 12 maj 1967 George V 37

-Cecil Day-Lewis 1904–1972 2 janar 1968 – 22 maj 1972 Elizabeth II 4

-John Betjeman 1906–1984 20 tetor 1972 – 19 maj 1984 Elizabeth II 12

-Ted Hughes 1930–1998 28 dhjetor 1984 – 28 tetor 1998 Elizabeth II 14

-AndreW Motion 1952– 19 maj 1999 – 1 maj 2009 Elizabeth II 10

-Carol Ann Duffy 1955 – 1 maj 2009 – 10 maj 2019 Elizabeth II 10

-Simon Armitage 1963– 10 maj 2019 – tani Elizabeth II 4 –

 

 

 

 

 

Exit mobile version