Poezi nga poetesha izraelite YUDIT SHAHAR . Përktheu Mimoza Erebara
Poezi nga poeti izrealit YUDIT SHAHAR . Përktheu Mimoza Erebara
MIMOZA EREBARA
Writer/Publicist
Tirana.Albania
Yudit Shahar mund të krahasohet me poetin amerikan Philip Levine, i cili gjithashtu shkruan për klasën punëtore, per ata qe shumicen e kohes jane në punë. Yudit Shahar hyri në tregun e punës si një nënë e sapo divorcuar me dy fëmijë në vitin 1999. Poeti izraelit Yakir Ben-Moshe ka thënë për gjuhën e saj poetike në një recension se ajo “lëviz mbi sipërfaqen e realitetit pa u ndalur dhe pa u thelluar shumë në psikologjinë e vetes. Nuk është rastësi që poezitë më të mira në libër janë për shoqërinë; në to ajo bërtet kundër padrejtësive të kryera kundër klasës së ulët socio-ekonomike në Izrael”.
Yudit Shahar, një mësuese e arsimit special dhe nënë e dy fëmijëve, lindi në periferi të lagjes Hatikva të Tel Avivit dhe jeton në Petah Tikva – tikva që do të thotë “shpresë” në hebraisht, “një fjalë shumë domethënëse në historinë e jetës sime”, thotë poetja. “Që nga mosha 7 vjeç, kam shkruar poezi. Poezitë e mia, kryesisht me natyrë sociale dhe politike, janë botuar në revista, antologji dhe në gazeta”.
Libri i saj i parë, “Unë jam duke folur” (Babel, 2009), u botua kur ajo ishte pesëdhjetë vjeç; fitoi Çmimin e Poezisë Teva, Çmimin David Levitan dhe mori mbështetje nga Fondacioni Casset. Libri i saj i dytë, “Çdo Rrugë Ka Gruan e Vetme” (Keshev, 2013), fitoi Çmimin e Kryeministrit Izraelit për Letërsinë Hebraike, dhe i treti, “Iluzioni i Shenjtë”, do të dalë në vitin 2021 nga Afik Books.
YUDIT SHAHAR ( 1959 -)
PO FLAS UNË…!
Përshëndetje, shërbimi ndaj klientit, jam unë duke folur,
po, si mund t’ju ndihmoj?
Më vjen keq zonjë, e di që keni pritur një kohë të gjatë në radhë
jo, nuk mund t’ju transferoj te mbikëqyrësi im,
Zonjë, bisedimet për protokollin këtu, kontratat, rishikimet e performancës,
bonuse për burimet njerëzore të pazgjidhura,
dhe në të parën e muajit një çek që nuk mbulon fare
rrënjët e flokëve gri.
(Zonjë, nuk mund ta dëgjoni fëmijën tuaj duke qarë?)
Jam unë, një shërbim njerëzor që ju përgjigjet
njëzet e katër orë në ditë, shtatë ditë në javë
ne jemi këtu, të mbushur me njerëz nën tokë
nga lindja e diellit deri në shuarjen e shpirtit
në një vend që ata e quajnë hapësirë të hapur, neon-lit,
pa dritare, me një tualet në qoshe, një mbikëqyrës që dëgjon
dhe më gjobit kur e detyroj pa edukatë,
e njëjta paketë gënjeshtrash për çdo person,
Zonjë, nuk ka rëndësi se çfarë thoni,
(Fëmija juaj nuk do të ndalojë së qari)
çdo njeri ka një çmim dhe një gënjeshtër që ndriçon
rrugën poshtë nga lart.
Si mund t’ju ndihmoj?
UNË JAM YUDIT
Unë jam Yudit, mbesa e Rebbe Yudah,
i cili lundroi me një varkë nga Stambolli,
për të vdekur në barakën ku unë kam lindur,
mes ndarjeve të dobëta të ‘mureve’,
e pllakave të dyshemesë drejt e në rërë.
U ngrit dhe ra pa frymë në tokë, po më parë,
kërkoi mes rrënjëve të përdredhura të bimëve
t’i kthente ato në ujë dhe dritë,
alkool, e sheqer kumbulle.
Dhe unë, mes dëshirës për macet që i dëshiroja shumë,
nën gugitjen e pëllumbave, kisha uri për diçka, gjithnjë
kur daullet e shiut binin mbi pllakat e lira.
E njihja etjen e zogjve të humbur,
Unë u ngrita mbi triumfin e shtratit të lumit të nxirë,
dhe nuk e dija se ku isha duke u përfshirë,
TETËMBËDHJETË VJET PAS VDEKJES
Ai nuk ishte i rëndësishëm,
Regjistri i Popullsisë ka humbur dokumentet e tij,
Ministria e Brendshme pretendoi se,
nuk mund të verifikonte informacionin
dhe unë duhej të firmosja një deklaratë nën betim,
përpara nderit të tij, gjyqtarit:
“Unë, Yudit Shahar, deklaroj se jam bija e atij me kujtim të bekuar, që
lindi në vitin 1911 në Turqi, me emrin Elazar Sabakh, i cili mori
emrin Eliezer Sabah në këtë vend në vitin 1929,
dhe zgjodhi të jetojë e të vdesë si Eliezer Shahar;
dhe ajo u fshi
nga karta e tij e identitetit gabimisht nga zyra,
Nëpërmjet kësaj deklaroj se, ai është vetvetja!”
(Doja t’i tregoja gjyqtarit: sytë e tij ishin kafe dhe të skuqur
kur ai ishte i tërbuar;
ai ishte lëkurë e çelët;
kishim të njëjtat njolla mbi supet tona;
Doja të thoja, as unë nuk e njihja këtë njeri,
dhe është e dyshimtë nëse ai më njihte)
BABAI DHE PERËNDIA IM
Babai im dhe Zoti
do të na rreshtonte të premten mbrëma
për serinë e lutjeve,
dhe mjerë motra
që lëvizi pak, e nuk qëndroi drejt!
Zoti dhe babai do t’i hidhnin shishen e ujit jo të shenjtë.
Ajo qëndronte pranë kupës Kiddush
të veshur me argjend,
e të gdhendur me një hartë të shtetit,
me gjethe hardhie dhe një bistak me rrush.
Në sinagogë, Zoti dhe etërit e tjerë
donin që ne të uleshim prapa
dantellave të dekoruara fluturuese të prodhuara në Spanjë,
e që mërmërisnin,
të mbytur nga era e ëmbël e djersës dhe e “eau de Cologne”,
duke i lyer faqet me gishta të lagur në dritën e zbehtë,
e shtrënguar shamitë,
Ne aty jemi, qëndrojmë, duke parë njerëzit dhe Zotin
që shkarkojnë zemërimin e tyre
në një shpërthim shpengimi,
përballë dyerve të mbyllura të Arkës të ftohtë.
Unë do të kisha shpëtuar te Zoti im, e di
Kur ai papritmas do t’i shpërthente ngjyrat
portokallinë dhe vjollcën me erën e Edenit,
nga një kërcell trëndafilash të tharë.
Ndaj u shtriva në tokën e rëndë,
që vëzhgonte edhe gjethet e vogla të verdha.
Shpëtimi mbiu nga brenda,
si gërmadhë përballë qiellit të ftohtë
që ngrihet dhe proteston:
Jam këtu!
Jam këtu!

