SYRI I GURTË
Duke shëtitur në pyll
Gjeta një gur
Ku ishte ravijëzuar një sy
Dhe e vura te tryeza ku shkruaj
Ky sy i gurtë
Pa qepalla pa qerpikë
Rri hapur ditë e natë
Me vështrim të përhumbur në zbrazëti
Ai nuk shpreh dot as gëzim as trishtim
As dashuri as urrejtje
Nuk e di ç’është dyshimi besimi i pakufishëm
Frika ankthi shpresa
Ai nuk vuan nga pagjumësia
Nuk sheh ndonjë ëndërr
Nuk derdh një pikë loti nuk mahnitet
Nga lindja e diellit apo nga drita e hënës
Bebëza e këtij syri nuk zmadhohet kurrë
Nga prania e një femre të bukur
I rrumbullakët si krateri i vullkanit që e ka lindur
Syri i ravijëzuar në gurin që kam përballë
Ndoshta ka qenë një nga sprovat fillestare të natyrës
Për të krijuar syrin e parë
I pandjeshëm ndaj ikjes së kohës
Ndaj ndryshimit të pareshtur të stinëve
Ky sy i gurtë më duket sikur është monokli i vdekjes
Ose i përjetësisë…
KËRKOJ ALFABETIN E HUMBUR
Kërkoj alfabetin e humbur
Në detet që kam kapërcyer
Përpiqem ta zëvendësoj të sotmen
Me një të ardhme të rreme
Fle për të gjetur në ëndërr
Realitetin e zhdukur
Zgjohem për të kuptuar
Se ëndrrat e mia i kanë vjedhur
Hakerat e shekullit XXI
Kur dëshiroj të flas
Mezi belbëzoj cungje fjalësh
Me gjuhën time të prerë
Nga shpata e një mamluku
Kujtesën ma brejnë
Nofullat e një akrepi të zi
Me përmasat e një dinosauri
Nga fundi i një shpelle të zhytur në errësirë
E pyes veten time sesi quhem
Dhe ajo më përgjigjet me një plagjiaturë :
Askushi
Gënjen më thotë jeta
Kur mëtoj se kam rrojtur
Vdekja ma përplas derën në fytyrë
Duke më thënë se në mbretërinë e saj
Këto çaste nuk ka vende të lira…
MBRETI GENT
Mbreti i fundmë i IIirisë
I mundur dhe i zënë rob nga legjionet romake
I mbrehur në qerren e triumfit të Luk Anicit
I internuar në Iguvium-in e largët
Ai i kishte hequr nga mendja vanitetet mbretërore
Për lavdinë dhe pavdekësinë
Ai u përpoq të zbulonte
Vetitë shëruese të substancave bimore
Për të lehtësuar me to dhimbjet e njerëzve
Dhe me pasionin e tij prej herboristi
Dëshiroi ta kufizonte pushtetin e Vdekjes
Kur i mbylli sytë në dhé të huaj
Pavdekësia që deshi ta përjetësonte emrin e tij
Nuk zgjodhi gurin e piramidave dhe të mauzoléve
Mermerin apo bronzin e busteve dhe të statujave
Por parapëlqeu lëndën e një luleje delikate
Që ruante në vete të fshehtën e ripërtëritjes
Shekujt i lanë në harresë ngadhënjimtarët e tij
Emra të varrosur midis fletëve të kronikave të vjetra
Ndërsa emri i mbretit që tashmë i përkiste një herboristi
U pavdekësua në obeliskun e gjallë të një luleje
Të quajtur : Gentiana lutea…
KAMBANË KRISTALI
Një kambanë kristali
Më kumbon në kraharor
Këtë ditë pranvere
Ajo shpërndan rreth saj
Stërkala të qeshurash
Petale të bardha të një molle të lulëzuar
Tufa dallëndyshesh
Që ravijëzojnë në qiell
Elipse fluturimesh
Sapo i dëgjojnë
Tingujt e kësaj kambane kristali
Zhgënjimet hidhërimet e mia
Kortezhi i dështimeve të rreshtuara pas meje
Si larva procesionare
Struken në strofkën e një gjarpri
Të dënuar me një dimërim pa cak
I pazoti të lëshojë në qiell
Ulërimën e tij të kobshme
Ujku i hirtë që bredh në makthet e mia
Shtrëngon midis dhëmbëve këmbën e tij
Të cilen e bren deri në kockë
Kraharori im ku kumbon
Kjo kambanë kristali
I ngjan një pianoje me tasta të bardha e të zeza
Ku fluturojnë gishtat e dritës
Të kësaj dite pranvere…
MBRETËRESHA E SABËS
Një grua zezake e ulur në ndenjësen përballë meje
Ishte rimishërim i mbretëreshës së Sabës
Që kishte ardhur në shekullin XXI
Dhe udhëtonte në metronë e Parisit
Megjithëse nuk kishte stolira
Me ar dhe me gurë të çmuar
Ajo nuk qëndronte asnjë grimë më poshtë
Sesa mbretëresha legjendare
Për nga bukuria e fytyrës së saj
Për nga sytë e saj prej gazele
Që kishin brenda tyre qiellin e një nate vere
Të mbushur me yjësi ëndrrash të kaltra
Një byzylyk me yj të praruar
Që e mbante te nyelli i këmbës
I jepte pamjen e një qenieje qiellore
E ndalur një çast buzë Udhës së Qumështit
Meqenëse unë nuk isha mbreti Salomon
Kjo grua zezake nuk erdhi drejt meje
Dhe unë nuk shkova drejt saj
Por kjo gjë nuk më pengoi
Të mahnitesha nga bukuria e asaj gruaje
Po aq sa autori i Këngës së Këngëve
E pata zili atë njeri të panjohur
Të cilit ajo i buzëqeshi
Duke vështruar telefonin celular
Dhe instinktivisht e mora me vete
Buzëqeshjen e saj të mistershme
Gruaja zezake e ulur në ndenjësen përballë meje
Nuk do ta marrë vesh kurrë
Se unë i kushtova një poemë
Por kjo gjë nuk ndryshon gjësend
As në pamjen e saj prej mbretëreshe të Sabës
As në poemën time
Bimë epifite e bukurisë së saj…
FATALITET
Jam një gotë e zbrazët
Që nuk e di kush e ka pirë verën e saj
Jam një cicërimë e gëzuar
Që kërkon me dëshpërim një zog
Jam një dallgë që ëndërron
Një breg ku nuk mund të mbërrijë
Jam tingëllimi i një fjale
Që nuk i përket asnjë gjuhe
Jam personazhi i një drame
Të shkruar në një alfabet të padeshifrueshëm
Një erë e vdekur në një shpellë mali
Mëton se m’i ka rrëfyer sekretet e saj
Dy re të kruspullosura në zgrip të qiellit
Mburren se ma kanë rrëmbyer udhën ku ecja
Jam një flok bore që fluturon në erë
Dhe nuk gjen tokë ku të bjerë
Jam agimi i një dite
Që nuk gjendet në asnjë kalendar…
MBARIMI I LOJËS
Duke më vjedhur me sy
Ëndrra ime priste çastin e papritur
Kur do të hiqja dorë nga të ecurit pas saj
Ngaqë do të më kishin shterur fuqitë
Ose ngaqë do ta quaja të kotë
Vazhdimin e asaj ecjeje
Sapo më shihte që ngrihesha prapë në këmbë
Nga vendi ku kisha pushuar pak kohë
Edhe ajo bënte të njëjtën gjë
Zinte të ecte me këmbët e saj prej kaprolli
Që nuk dinin ç’ishte lodhja
Kjo lojë midis meje dhe ëndrrës sime
Vazhdoi me vite të tëra
Më në fund erdhi çasti i pashmangshëm
Kur u ula diku dhe kapa kokën me duar
Si të ishte koka e gurtë e një statuje
E saponxjerrë nga rrënojat e një qyteti të moçëm
Të shkatërruar nga ndonjë luftë shumëvjeçare
Apo nga ndonjë tërmet shumëballësh
Nuk e ktheva më kokën nga ëndrra ime
Sikur ajo të mos kishte ekzistuar kurrë
E lashë të ikte nga të donte
Të zhdukej në ajër si ndonjë vegulli
Ose të tundonte dikë tjetër
Që do të ishte më me fat sesa unë
Atëherë u ngrita mundimshëm në këmbë
Dhe eca me hapa të ngadalshëm
Drejt hiçit që më priste…
ÇASTI I PAFUNDMË
Sa herë që më kujtohet ai çast
Më duket sikur jam ende tetëmbëdhjetëvjeçar
Sytë e mi mbushen me diellin e bardhë të vitit 1963
Udhëtoj bashkë me shokët dhe shoqet e mia
Nëpër gjelbërimin e harlisur të bjeshkëve të Tropojës
Ku dhamë shfaqje për barinjtë dhe për kufitarët
Sa herë që më kujtohet ai çast
Eci ende pas komandantit të postës kufitare
Që na shoqëroi deri në vijën e kufirit
Ndalem te një piramidë e zbardhur me gëlqere
Sëpatë që e ndante Shqipërinë nga Kosova
Sa herë që më kujtohet ai çast
Duart e mia mbështeten tek ajo piramidë
Që kishte një vijë të zezë në majën e rrafshët
Të shtyrë nga një forcë e brendshme
Gishtat e mi zgjaten përtej vijës së zezë
Për të prekur një çast tokën e Kosovës
Si një trup të dashur të ëndërruar të pambërrijtshëm
Sa herë që më kujtohet ai çast
Gishtat e mi zgjaten pambarimisht përtej vijës së zezë
Për të ravijëzuar hapësirat e hartës së shpirtit
Ku të parët e mi rravguan dhe u gjakosën prej shekujsh
Ku kalërojnë lirisht legjendat e kujtimet stërgjyshërore
Ndjenjat mendimet dhe ëndrrat e mia
Kur i zgjata duart përtej vijës së zezë
Të piramidës së kufirit
Nuk e dija se ai çast do të zgjaste sa jeta ime…
PROFECI
Me një fytyrë pa shprehje me një zë të qetë
Astrofizikani që u shfaq në ekran
Tha se kur të shteronte rezerva e hidrogjenit
Me të cilin Dielli prodhon heliumin
Ky yll do të mbufatej njëqind herë më shumë
Sesa masa e tij e sotme
Ai do të gllabëronte planetet rreth tij
Duke përfshirë edhe Tokën
(Nëse ky planet do të kishte shpëtuar paq
Nga shkatërrimet vetëvrasëse të njerëzve!)
I tronditur nga këto fjalë
Më erdhën në mendje pyetjet e mëposhtme :
Po të realizohej nesër profecia e astrofizikanit
Vallë çfarë do të bënin atëherët presidentët
Që zotërojnë një pushtet absolut si Jupiteri?
Vallë çfarë do të bënin atëherë miliarderët
Që kanë pasuri përrallore si Krezusi?
A mos vallë do të blenin apo do të jepnin urdhër
Të sajoheshin një Tokë e re dhe një Dielli i ri
Për ata vetë dhe për familjet e tyre?
A nuk do të kishin edhe ata të njëjtin fat
Që do të kishin të gjithë banorët e Tokës
Që do të kishin bari dhe lulet
Fluturat dhe thneglat e vogla?…
MË PRISHET GJAKU…
Më prishet gjaku kur koha kalon si një tren i zbrazët nëpër shkretëtirë
Më prishet gjaku kur padrejtësia bën ligjin
Më prishet gjaku kur marria mban kurorën me dafina të urtësisë
Më prishet gjaku nga një pikë loti e varur në qepallën e një fëmije
të keqtrajtuar e të uritur
Më prishet gjaku kur marr me mend atë që ka ndier mbreti Gent ditën që kaloi
nëpër Romë i mbrehur në qerren e triumfit të mundësit të tij
Më prishet gjaku nga zjarri që dogji Bibliotekën e Aleksandrisë
ku u zhdukën disa libra që do të kisha dashur t’i lexoja
Më prishet gjaku nga ushtari romak që vrau Arkimedin kur ravijëzonte
në rërë rrathët e tij
Më prishet gjaku ngaqë nuk qeshë i pranishëm në kryqëzimin e Jezuit
për t’i dhënë një gotë me ujë të freskët
Më prishet gjaku nga çdo milimetër i humanizmit i uzurpuar nga çnjerëzorja
Më prishet gjaku nga të gjitha manifestimet e idolatrisë
Më prishet gjaku nga llomotitjet që merren si oratorí
Më prishet gjaku nga zhdukja e lolove të mbretit për të cilët shoqëria njerëzore
sot ka nevojë me shumë se kurrë
Më prishet gjaku sa herë që këmbët e turmave e përbaltin Kapitolin
Më prishet gjaku nga hipokrizia që mban maskën e çiltërisë
Më prishet gjaku kur një juri mediokrish zgjedh me vota gjeniun e radhës…
PARADA E TRIUMFIT
Sa herë që kthehej nga fushatat ushtarake
Perandori bizantin Manuel Komneni
Për nder të tij organizohej një paradë
Që niste nga një portë e Kostantinopojës
Dhe mbaronte te Shën Sofia te Pallati i Madh
Gjatë kësaj parade perandorin e shoqëronin
Anëtarët e familjes dhe dinjitarët e lartë
Një qerre e stolisur me gurë të çmuar
E mbuluar me pllaka ari dhe argjendi
Ku qëndronte statuja e Theotokos
Elementi më i rëndësishëm i kësaj parade
Ishte parakalimi i robërve të luftës
Midis radhëve të ushtrisë ngadhënjimtare:
Në qoftë se vargani i robërve ishte i vogël
Organizatorët e triumfit mblidhin varfanjakë
Që paguheshin për të shtuar numrin e robërve
I mahnitur nga parada zulmëmadhe
Sidomos nga vargani aq i gjatë i robërve
(Më të shumtit prej tyre ishin figurantë
Të veshur me rreckat e tyre të pluhurosura!)
Populli ngjirrej së brohorituri dhe së kënduari
Për lavdinë e ushtrisë dhe të perandorit…
BANORËT E KËNETISHTES
Banorët që rrojnë në atë kënetishte
Shllapuriten në llurbën e zezë dhe në ujërat e turbullta
Të cilat turbullohen edhe më shumë
Nga shllapuritja e këmbëve që vendnumërojnë
Pa e ditur përse pa e ditur deri kur
Askush nuk e mban mend sa kohë kanë
Që shllapuriten ashtu që vendnumërojnë ashtu
Ndoshta njëqind vjet ndoshta një mijë vjet
Ndoshta qysh nga koha e gurit
Ata vazhdojnë të shllapuriten në kënetishten e tyre
Të shoqëruar nga kori i pandryshuar i bretkosave
Të cilin e dëgjojnë së paku qysh nga koha e Aristofanit
„Vrekekekeks koaks koaks“*
Duke parë kallamat që gjelbërojnë thahen e kalben
Për të mbirë prapë në të njëjtin vend
Të kënaqur nga kutërbimi dhe nga kallamat e kënetishtes
Që zëvendësojnë njëri-tjetrin dhe frushullijnë në erë
Atyre u vjen ndër mend një filozof që ka thënë
“Njeriu është një kallam që mendon”
Edhe kallamat e kënetishtes me ujëra të ndenjura
Besojnë se dykëmbëshat që shllapuriten pranë tyre
Janë kallama me një trajtë tjetër
Kallama që dëgjojnë të kënaqur korin e bretkosave
Qysh prej njëqind vjetësh qysh prej mijëra vjetësh…
*Citim nga komedia „Bretkosat“ e Aristofanit
NJERKËDHEU
Shpeshherë i citojnë fjalët e famshme
Që J. F. K. ka thënë një ditë:
„Mos mendoni për atë që atdheu ka bërë për ju
Po për atë që keni bërë ju për atdheun“
Duke dëgjuar këto fjalë
Unë mendoj se J. F. K. e ka pasur të lehtë
Ta bënte një deklaratë të tillë:
Atdheu i tij e kishte bërë milioner
Atdheu i tij e kishte zgjedhur president të SHBA-së
Të shtetit më të fuqishëm të planetit
Ç’mund të bënte tjetër atdheu për të?
Unë e ndiej se e kam të pamundur
Ta pranoj me gjithë zemër deklaratën e J. F. K.
Duke menduar se mëmëdheu im
Më ka dhënë një pension prej dyqind eurosh
Pas një pune gjysmëshekullore
Dhe i vetmi titull honorifik që më ka akorduar
Për karrierën time të gjatë
Është titulli i mërgimtarit
Jam i bindur se atë që ndiej unë
Për deklaratën e famshme të J. F. K.
E ndiejnë miliona banorë të kësaj bote
Për të cilët vendi ku kanë lindur
Është një njerkëdhé…
STATUJAT E ISHULLIT TË RAPA-NUIT-SË
Dijetarët që kishin mbërritur në ishullin e Rapa-Nuit-së
I njohur me emrin Ishulli i Pashkëve
Ishin përpjekur të kuptonin misterin
E statujave të tij vigane
Të gdhendura në shkëmb vullkanik
Të vendosura në bregdet me kurriz nga oqeani
Duke i lidhur këto statuja
Me kultin e Vdekjes dhe me metafizikën
Disa dijetarë i kishin konsideruar viganët e gurtë
Figura të stërgjyshërve të banorëve të këtij ishulli
Të adhuruara si hyjni
Sipas dijetarëve të tjerë
Mbartja e statujave që nga gurorja
Dhe vendosja e tyre në bregdet
Kishte qenë shkaku i zhdukjes
Së pyjeve të qëmotshme të ishullit
Të katandisur në një kokë të rruar murgu
Shkaku i katastrofës së parë ekologjike të botës
Pasi i rrëzuan hipotezat e paraardhësve të tyre
Dijetarët e shekullit XXI
Argumentuan se statujat e Rapa-Nuit-së
Të vendosura në bregdet me kurriz nga oqeani
Dhe me fytyrë nga brendësia e ishullit
Tregonin ku ndodheshin burimet e ujit të ëmbël
Në atë vend të vogël e të rrethuar
Nga oqeani i pamatë me ujë të kripur
Statujat vigane të Rapa-Nuit-së
Ishin simbol i funksionit universal të Artit
I gdhendur në shkëmb vullkanik…