KOMUNIKIM MEKANIK
Nga Abu Zubier(Francë- Indi)
Përktheu nga anglishtja: Dr. Mujë Buçpapaj
Abu Zubier wshtw poet me origjinw indiane dhe jeton nw Paris. Ai boton nw Francw antologjine vjetore “La fenêtre de Paris” ( Dritarja e Parisit).
- E VËRTETA
Çdo mëngjes qëndroj para pasqyrës dhe mendoj:
“Sot do të them të paktën një të vërtetë.”
Kur shkoj në zyrë dhe shoh shefin tim,
do t’i them saktësisht gjithë zemërimin që kam në zemër.
Por kur ai heq syzet dhe thotë: “A është gati dosja?”,
unë tregoj tridhjetë e dy dhëmbët dhe them: “Po, zotëri!”
E vërteta kthehet përsëri në xhepin tim,
thahet në heshtje si buka e ndenjur.
- KUJTIME TË PABINDURA
Nuk më kujtohet saktësisht ku i lashë syzet.
Mbi tavolinë apo në raftin e librave?
Por ende e mbaj mend atë që më the para njëzet e pesë vitesh:
“Sa budalla që je”, krejt qartë.
Gjërat e dobishme janë shumë të pabindura,
ndërsa kujtimet e padobishme janë si morrat e shtratit;
kthehen çdo natë për t’u ushqyer me gjak.
- NDËRGJEGJËSIMI PËR SHËNDETIN
Mjeku tha me ton të rreptë:
“Hiq dorë plotësisht nga ëmbëlsirat.”
Edhe unë premtova:
“Që sot, asnjë rasgolla më.”
Që nga mëngjesi kam ngrënë vetëm ushqime të hidhura dhe të ziera,
por pasdite papritur pashë se në cep të lagjes po skuqej xhilipi.
Mendja më tha:
“Vetëm një nuk të bën dëm.”
Trupi më tha:
“Kujdes!”
Qëndrova mes dy mendimeve
dhe bleva 250 gramë xhilipi.
- LLOGARITJA E MOSHËS
Kalendari thotë se sot është Vasant Panchami,
por në dritaren time ka vetëm pluhur dhe tym.
Fletët e kalendarit po kthehen shumë shpejt.
Dje ai djali që vraponte me pantallona të shkurtra,
sot më thirri “xhaxha” në rrugë.
Po plakem apo po bëhem më i ri?
Çdo ditë, kur bëj llogaritë e mia dhe shoh veten në pasqyrë,
numri i flokëve të thinjur vetëm sa shtohet.
- PËRPARIMI I VENDIT
Netaji është kthyer,
në faqen e parë të gazetës, pak para zgjedhjeve.
Ai qëndron edhe në kryqëzimin e lagjes sonë,
si një statujë prej guri, me një pëllumb mbi kokë.
Të gjithë thonë se vendi po ecën përpara.
Edhe unë mendoj: ndoshta vërtet po ecën përpara.
Vetëm se ajo vrima e vjetër në xhepin tim
është bërë pak më e madhe se më parë.
- ROMANCA DHE REALITETI
Qielli po nxihet
dhe retë po mblidhen.
Siç shkruhet në poezi, në çaste të tilla zemra preket ndryshe.
Edhe zemra ime u zgjua papritur,
sepse m’u kujtua që rrobat i kam varur në tarracë.
Më shumë sesa të sodis retë me romantizëm,
është e rëndësishme të vrapoj e të heq pantallonat dhe këmishën nga litari.
Pikat e shiut dhe poezitë e dashurisë
janë të dyja arsye kryesore për ftohjen time të parakohshme.
- KOMUNIKIM MEKANIK
Telefoni po bie.
E di shumë mirë kush është në anën tjetër;
me siguri kredi bankare ose sigurime.
Megjithatë, e ngre telefonin me një shpresë në zemër,
mos ndoshta dëgjoj një zë të vjetër e të njohur nga një numër i gabuar.
Por jo, i njëjti ton mekanik:
“A ju nevojitet një kredi personale?”
Unë i them vetes:
“Mua më duhet pak qetësi.”
- GAZETA
Kur hap një gazetë këto ditë,
sheh vetëm lajme për vrasje, plagosje dhe korrupsion.
Në faqen e tretë, një reklamë e vogël:
“Kërkohet shërbyese shtëpie, e bardhë, e bukur, e zonja në punët e shtëpisë.”
Nuk gjej ndonjë ndryshim të madh
mes korrupsionit të madh dhe kësaj reklame të vogël.
Në të dyja rastet, njerëzit vetëm
kërkojnë lehtësinë për të mbushur xhepat e tyre.
- MADHËSHTIA VIRTUALE
Që nga mëngjesi nuk kam marrë asnjë “like” në Facebook,
prandaj sot ndihem shumë keq.
Por dje ngrita një plak që ishte rrëzuar në rrugë
dhe e çova në spital.
Askush nuk ishte aty me kamerë,
prandaj askush nuk mund ta dinte madhështinë time.
Këto ditë,
vlera e botës virtuale është rritur shumë më tepër se ajo e jetës reale.
A nuk është kështu…?
- LUTJE ZOTIT
Çdo ditë, kur shkoj në tempull, bashkoj duart dhe them:
“O Zot, mbamë pak më mirë.”
Ndoshta Zoti është tepër i zënë këto ditë;
fjalët e mia nuk arrijnë në veshët e tij.
Apo ndoshta ai qesh për një çast me marrëzinë time?
Nuk i kërkova asgjë të madhe,
unë vetëm desha të…
POEZIA E ABU ZUBIER-it, SI NJË MODEL INTERESANT I LIRIKËS BASHKËKOHORE URBANE
Nga dr. Mujë Buçpapaj
Poezia e Abu Zubier-it paraqitet si një model interesant i lirikës bashkëkohore urbane, ku diskursi poetik ndërtohet mbi tensionin midis banalitetit të realitetit të përditshëm dhe krizës së brendshme ekzistenciale të individit modern. Në dukje të thjeshta dhe me një strukturë narrative minimaliste, këto poezi artikulojnë një kritikë të heshtur ndaj alienimit social, mekanizimit të komunikimit dhe deformimit etik të njeriut në shoqërinë postmoderne.
Një nga karakteristikat më të rëndësishme të kësaj poezie është përdorimi i ironisë si kategori estetike dhe filozofike. Ironia nuk shfaqet vetëm si mjet stilistik, por si mënyrë e perceptimit të botës. Në poezinë “E vërteta”, vargjet: “E vërteta kthehet përsëri në xhepin tim, / thahet në heshtje si buka e ndenjur”, ndërtojnë një metaforë me ngarkesë të fortë semantike, ku e vërteta humbet funksionin moral dhe reduktohet në një objekt pasiv, të mpirë nga konformizmi social. Këtu poeti realizon një zhvendosje të rëndësishme poetike: drama nuk prodhohet nga ngjarja, por nga mosveprimi etik.
Një tjetër element me interes është raporti midis kujtesës dhe identitetit. Në poezinë “Kujtime të pabindura”, kujtesa paraqitet si një mekanizëm selektiv dhe paradoksal, ku harresa prek të dobishmen, ndërsa trauma ruhet me saktësi patologjike. Krahasimi: “kujtime të padobishme janë si morrat e shtratit”, krijon një figuracion ekspresiv me prirje groteske, duke materializuar psikologjikisht peshën e së kaluarës. Kjo mënyrë figurimi e afron autorin me poetikën e realizmit absurd dhe me traditën e ironisë ekzistenciale të letërsisë moderne lindore.
Po ashtu, në poezitë “Komunikim mekanik” dhe “Madhështia virtuale”, autori problematizon krizën e komunikimit në epokën digjitale. Njeriu modern paraqitet i rrethuar nga mjete komunikimi, por njëkohësisht thellësisht i vetmuar. Vargu: “Mua më duhet pak qetësi”, përfaqëson jo vetëm lodhjen individuale, por edhe një refuzim simbolik të agresionit teknologjik dhe komercial mbi hapësirën intime të individit.
Nga pikëpamja formale, poezia e Abu Zubier-it mbështetet mbi një ligjërim të çliruar nga ornamentika tradicionale poetike. Ai përdor një gjuhë të drejtpërdrejtë, me ritëm bisedor, ku efekti estetik krijohet jo nga retorika e lartë, por nga kontrasti midis tonit të qetë narrativ dhe ngarkesës dramatike të përmbajtjes. Pikërisht ky reduktim stilistik i jep poezisë një autenticitet të veçantë dhe e bën ironinë më therëse.
Në tërësi, poezia e Abu Zubier-it mund të lexohet si një kronikë poetike e njeriut postmodern: një individ i konsumuar nga rutina, i fragmentarizuar shpirtërisht, por ende i aftë të ruajë vetëdijen kritike ndaj botës që e rrethon. Brenda kësaj poetike, e zakonshmja transformohet në kategori estetike, ndërsa detaji i përditshëm fiton funksion simbolik dhe filozofik.