ANA KORÇA, POETE E LIRISË, E EMANCIPIMIT, ZË AUTENTIK I GRUAS SHQIPTARE

Libri i dhjetë i autores Ana Korça sheh dritën e botimit nga Shtëpia Botuese Fast Print&network me editorët: Semi Haxhiu dhe Jurgen Haxhiu.

Ana Korça lindur në 6 mars 1967, ka kryer shkollën fillore, tetë -vjeçare dhe të mesme në qytetin e Peqinit, nga viti 1973 gjer më 1985.
Më pas, nga ky vit gjer më 1990, mbaroi studimet e larta në Fakultetin e Mjekësisë, dega stomatologji, Tiranë. Në 1995 së bashku me bashkëshortin dhe familjen, emigruan në Mbretërinë e Bashkuar, ku mbasi mësoi gjuhën angleze, punon si shqipërueses.Veç kësaj, Ana Korça është marrë me letërsi dhe njihet prej lexuesit shqiptar prej librave të saj me poezi, si dhe përfshirjes në konkurse e aktivitete letrare. Kohët e fundit poezia e saj ka gjetur përkrahjen e shumë lexuesve dhe është përkthyer e botuar edhe në shtypin ndërkombëtar, në vende e gjuhë të ndryshme.
Ana Korça është autore e këtyre librave:

1 – “Aforizma”, thënie e sentenca, botuar nga Shtëpia Botuese “ Ada” Tiranë“

2 – “Gruaja që mbledh valët”, poezi, Lena Grafik, Prishtinë 2022

3 – “Nëse do të isha stuhi” -poezi, Lena Grafik, Prishtinë 2022

4 – “Mbështjell veten në shi”- poezi, Fast Print, Tiranë 2022

5 – “Rruga e trëndafiltë e pasionit” , poezi, (haiku e shkurtima), Fast Print, Tiranë, 2023

6 – “Hijet e vjeshtës”- Fast Print, Tiranë, 2023

7 – “Këngë shiu në qytetin tim”- poezi, Fast Print, Tiranë, 2024

8 – “Nga vendi i diejve” – poezi, Fast Print, Tiranë 2024

9 – “Kur mendoj nënën nga larg”- poezi, Fast Print& Network, Tiranë, 2025

10 – “Sytë e babait më presin”, përmbledhje poetike botimi më i fundit, i ri i saj.

ANA KORÇA, POETE E LIRISË, E EMANCIPIMIT, ZË AUTENTIK I GRUAS SHQIPTARE

NGA: RIFAT ISMAILI

Kësaj here, përmbledhja poetike: “Sytë e babait më presin”, i kushtohet figurës atërore që nëpërmjet disa poezive të dedikuara për të, na afron më shumë me njeriun që e lindi dhe e rriti dhe na përcjell emocionet e saj më të ndjera. Ky libër pason librin tjetër me titull: “Kur mendoj nënën nga larg”, që i dedikohet zonjës së mendimeve tona, vetë mbretëreshës së zemrës: Nënës. Që në hapje të librit do ndeshim vargje domethënëse që të lënë një shije të veçantë. E këto vargje, autorja i hedh në mënyrë ekspresive që gjithkush të përafrohet me mendje në gjithçka që butë dhe njerëzisht ajo na thotë:
“Dritarja nuk ka perde
veç një re të hollë tymi
që bie mbi karrigen bosh përballë”.
(Nga poezia: “Babai pi me vetminë”)

Por gjithnjë me elegancë dhe me një intuitë të
thellë gruaje ajo shkruan, dhe duket sikur shkrimi dhe bota reale apo imagjinare e Anës janë njehsuar në një, ngjajnë si një vello nusërore mbi kokën e stinëve, luleve e vendlindjes.
“Aq e gjatë është rruga që s’bëj,
sa kujtimet më presin në portë,
me flokët e bardhë të babait
dhe duart e nënës që dridhen.“
(Nga poezia: “Zëra që më ndjekin nga larg”…)

Në dy librat e fundit të autores Ana Korça ndjehet një rritje e pashmangshme, shpirti i saj pluskon në qiejt meditativë, dhe si një re e bardhë del prej aty më e fortë se kurrë e mbruajtur me mençuri, fisnikëri dhe duke
personifikuar filozofinë e jetës. Vite të gjata studimesh, të shkruarit sistematik, ndërveprimi me mjaft poetë e artistë e kanë mprehur shqisën e saj artistike, e kanë bërë më të ndjeshme dhe aktuale, më pranë të vërtetës dhe jetës. Dhe ja si shkruan në njërën prej poezive:
“Ka dashuri që nuk vijnë kur duhet,
por vijnë kur shpirti është gati,
jo për të trazuar,

por për të heshtur brenda nesh
çdo plagë të vjetër.“
Ashtu siç thashë më sipër pena e saj tashmë zhytet në sferat meditative, duke nxjerrë prej aty lastarë e filiza të artë, që i shërbejnë jo vetëm asaj por të gjithë njerëzve, për të përsosur vetveten.
Herë pas here ajo aludon mbi të qenurit grua;
“Një grua e ndërtuar me kripën e etjes
dhe mjaltin e një faji që kurrë s’u shpall faj.“
(Nga poezia: ”Ajo”…)

Por poezia e saj është e gjitha ndjenjë dhe imazh. Duket sikur me secilën prej vargjeve apo poezive mund të ndërtohet një film, mund të shkruhet një roman, mund të lartësohet një jetë.
“Ti more filxhanin me dy duar,
unë mora frymën tënde pa zë.”

(Poezia: “Kur ikën fjalët”)

Autorja Ana Korça e emigruar prej shumë vitesh në Angli, rron me të përditshmen, por edhe me Peqinin ku ka lindur, me sytë e prindërve dhe ujërat e Shkumbinit. Ajo teksa rikthehet vajzë e vogël në shtëpinë e prindërve, trishtohet për fatin e saj dhe shpreh dhimbjen e pasigurinë përmes vargjesh të tilla:
“Në rreshta të pasigurt,
ku kafja ftohet përpara mendimeve
e fjalët nuk shërojnë më plagë,
më digjet shpirti nën pallatet
që s’dinë të shohin qiellin.”
Dhe prapë pena e saj që s’ndalet asnjë çast, që për shumë vite thur poezitë e shpirtit, nuk mund të rrijë pa u zhytur në lumin ekzistencial, duke na dhënë reflektime të ndjera. Ajo, si çdo njeri tjetër, merr në provim vetveten, mendon gjithçka ka bërë dhe si ka jetuar, dhe thotë;
“Kur të vijë ora
Mos më lini në Londrën e zhurmshme,
në këtë qytet që më dha strehë,
por jo rrënjë.
Unë jam një zë tjetër,
një frymë tjetër,
e lindur nga dritat e hershme të Peqinit,
aty ku Shkumbini rrjedh si një kujtim i gjallë…”
Këto vargje i thonë të gjitha, e nuk ke çfarë shton. Kemi një grua të stërvitur me jetën dhe vështirësitë, një grua që s’është ndalur para asgjëje, që ka provuar të bëjë një jetë të re e të bukur në Londrën e ëndërruar prej të gjithëve, por prapë diçka i ka munguar: i kanë munguar rrënjët, i ka munguar fytyra e prindërve, Peqini, Shkumbini, shoqet, lojërat e fëmijërisë…
Dhe shkruan e frymëzuar:
“Unë jam paqe në një botë
që s’e duron qetësinë,
jam pyll në një qytet
që s’di të dëgjojë gjethet.”
Kjo është Ana Korça, një grua me vizion, një poete e veshur me ëndrra, një misionare:
“Kërkoj një çast të vërtetë
kur gjërat nuk maten me fitore,
por me përqafime.”
Duke e mbyllur shkrimin për këtë libër të bukur, ku secili prej lexuesve do gjejë vetveten, s’kemi si mos t’i rikthehemi edhe njëherë vargjeve për babain, që në këtë libër është mysafir nderi. Ja si shkruan ajo në poezinë: “Rrudhat e tij, harta stinësh, pune e dije”

“Rrudhat e tij, harta stinësh pune e dije,
sytë e tij, vështrim i zgjuar, pa fjalë, por me siguri.
Zëri i tij, një melodi e qetë,
që më përcolli drejt vetes sime,
drejt lirisë e sigurisë…”
Dhe Ana Korça si poete e lirisë, e emancipimit, si një zë autentik i gruas shqiptare sjell për ju librin e saj të fundit: “Sytë e babait më presin. Shpresojmë që edhe lexuesi ta presë me gëzim këtë magjepsje poetike.

RRUDHAT E TIJ HARTA STINËSH, PUNE E DIJE

Babai im, fytyrë e gdhendur me dije,me sy që shndrisnin si dritaret e klasës,
ku jepte mësim,
të qetë si libra të vjetër në biblotekë,
përgjatë rrudhave mbart botën,
si harta e fjalëve që më mësuan të lexoj jetën.
Ai më ngriti mbi biçikletë,
me dorën e tij mbi timon
si mbrojtës i sigurt,
më çonte në kopsht,
unë qeshja, ndërsa ai buzëqeshte me krenari.
Kur u rrita, më mbajti nga pas:
më mësoi ecjen në biçikletë,
më mësoi që të mos trembem,
si mësues e prind Ai më mësoi notin,
duke përsëritur:
“Mos ju frikëso thellësisë!”
e këshilla e tij më hapte udhë ndër valë.

Ai qëndronte pranë, kur krahët më lodheshin
mbështetesha në shpatullën e tij…
Kur erdhi koha të rritesha, u bëmë shokë:
më mësonte me zë të butë, të natyrshëm:
“Mbaje kokën lart, mendjen të kthjellët,
bëhu njeri i ndershëm dhe e qëndrueshme!”
Rrudhat e tij, harta stinësh pune e dije,
sytë e tij, vështrim i zgjuar,
pa fjalë, por me siguri.
Zëri i tij, një melodi e qetë,
që më përcolli drejt vetes sime,
drejt lirisë, e sigurisë…

BABAI PI ME VETMINË

Babai pi me vetminë…
e ndez një tjetër
pa e fikur mirë të mëparshmen,
jo për shijen,
por për t’i dhënë duarve
diçka që s’tund më derën.

Në tavolinë mbeten
hiri i ngrirë
si orët kur s’i kthenim përgjigje.

Unë s’fl as,
po pi heshtjen e tij
nga një gotë që nuk është imja.

Nga ballkoni i ngushtë
shkund mallin në ajër,
me gishtat që ndjekin formën
e zërit tonë të ikur…

Dritarja nuk ka perde
veç një re të hollë tymi
që bie mbi karrigen bosh përballë.

Babai pi vetminë
në copa të vogla
që nuk kanë fund,
veç një shije të largët
si fotografi me skaje të djegura.

Unë preokupohem,
por nuk i them asgjë.
Në vend të fjalëve,
ul kokën mbi tryezën time të huaj,
në Londër,
dhe ndjej si më përvëlon
hiri i një duhani
që nuk e kam pirë kurrë…

ZËRA QË MË NDJEKIN NGA LARG

Aq e hollë është fjala “bijë”,
kur më vjen përmes telefonit,
si fëshfërimë gjetheje
që s’mund ta përqafoj.

Aq i largët është përqafimi,
sa më rri pezull në shpirt
si një këmishë që era s’e lë
të ulet mbi trup.

Aq e gjatë është rruga që s’bëj,
sa kujtimet më presin në portë,
me flokët e bardhë të babait
dhe duart e nënës që dridhen.

Aq heshtur më vjen zëri i tyre,
sa malli më kërcet në brinjë
si lugë e drunjtë mbi kupën bosh të fëmijërisë.

Si një oxhak që s’pi më tym,
por ruan ngrohtësinë në mur,
ashtu më qëndron shtëpia,
pa mua.

Si një pjatë me bukë e djathë
që më pret për darkë çdo natë
në tryezën e heshtjes.

Aq thellë më mungojnë,
sa në çdo dritare që shoh,
më duket sikur janë aty,
duke më pritur të kthehem.