– Të gjitha dashuritë e pa bëra, grindje dhe sherr janë, – e nisi një pasdite bisedën babai në shtratin e Shëndëlliut.
– Sherr e çfarë sherri! – i mëshoi ai edhe më fort fjalës sherr , grindje.
Ishte dita që shkova në shtrat pas një mungese gati shtatë ditore në të. As atë nuk e kisha parë apo takuar këto shtatë ditë. Ishin ditë të zëmërimit tim , të revoltës dhe hakmarrjes, të “dënimit” që i kisha bërë për sherrin që kish bërë me nënën në shtëpi.
Qe një sherr që na zgjoi nga gjumi dhe na trembi . Me tone të larta, me fjalë jo të zakonshme, me shtyrje e shfryrje.
Babai, kur na pa ne që u çfaqëm te tre tek dera e kuzhinës, s’foli, mbathi çizmet që i linte pas derës dhe iku në punë, pavarësisht se ishte herët.
Nëna, e lotuar, na mbështolli me krahët e saj si klloçka zogjtë para stuhisë së shiut, dhe na shpuri prapë tek susta e krevatit dopio ku flinim për së gjëri të tre: unë, vëllai dhe motra. Me fjalë të ngrohta, qetësuese, mes psherëtimave tona, na vuri përsëri në gjumë.
Për këtë sherr këto ditë nuk e kisha takuar, nuk i kisha vajtur në shtrat, por inatet e zënkat familjare nuk shkojnë më shumë se një javë.
Jo vetëm unë, por edhe babai ndihej keq e ngushtë, ndaj bisedën e nisi me ato fjalë dhe me vështrim të ulur, pa më parë në sy,. siç bënte përherë.
– Të gjitha dashuritë e pa bëra, sherr sjellin, – përsëriti ai për herë të tretë, – por ti tani je i vogël dhe nuk i kupton këto gjëra. Kur të rritesh do i kuptosh e do më kujtosh, se unë ndoshta nuk do të jemë në këtë botë, e mbylli ai autokritikën e tij, dhe psherëtiu.
Unë vërtet nuk i kuptoja mirë ato që do të thoshte kjo thënie e babait, dhe më shumë m’u dukën si justifikim për zënkën që kish bërë me nënën, perëndinë tonë…
Kur u bë kjo bisedë unë isha në klasë të katërt, jo aq i vogël sa më mendonte babai. Dhe kish të drejtë. Asnjëherë prindi nuk e kupton kur fëmija e tij e kalon pragun e të qënit i vogël, sepse niset nga vitet. Edhe sot ka plot prindër që nuk e kuptojnë se rritja shpirtërore ndodh më parë se ajo moshore.
Në klasë të katërt rrija në bankë me një vajzë që ish aq e bukur, sa që bukuria vet i shkonte nga pas dhe i lutej ta bënte shoqe. Unë mësoja tmerrësisht shumë, shoqja ime, jo aq shumë, por mirë.
E ndihmoja në studimet e pasditeve që i bënim të gjithë bashkë tek shtëpia e një shoku, i cili kish shtëpi të madhe. Në këto momente ndërroja rol, nuk isha më nxënës, por mësues.
Shoqja ime më shihte ndryshe nga të tria shoqet e tjera. Sytë e saj të kaftë, trazuar me cirka të zeza, shkëlqenin, qeshnin, gëzonin, ndërsa qerpikët e gjatë, pis të zinj si pendë korbi, lëviznin lart e poshtë me ritmin e krahëve të një fluture në fluturim.
Fytyra, edhe ajo e spërkatur me pika të vogla të kafta që e bënin të veçantë, nuk i a zbehnin bukurinë. Përkundrazi, i a shtonin.
Atëherë ndriçohej përbrëndëshmi dhe rrezatonte mirësi, çiltërsi , dashuri. Më tërhiqte me një forcë magjie ,sa më nxiste t’i afrohesha dhe ta përkëdhelja me butësi e kënaqësi.
Qafa e gjatë si e patave të egra që uleshin në moçalin pas shkollës, rrotulohej, ulej e ngrihej si një vallëzim i bukur. E gjatë, belë hollë, me këmbë të drejta e muskuloze si të një balerine.
Gjatë orës së mësimit afronim bërrylat e dorës, i takonim, i mbanim ashtu gjatë dhe herë pas here kthenim kokën e shiheshim në sy duke përplasur vështrimet.
Shpërthenin shkëndija, i buzëqeshnim njëri-tjetrit ëmbël, skuqeshim deri në vesh, na rrihte zemra fort e shpejtë, kthenim kokën dhe vazhdonim detyrat e klasës pa i shqitur bërrylat.
Prapë e prapë kështu disa herë deri sa mësuesi kish mbaruar shpjegimin në klasën e dytë. Në një dhomë bënim mësim dy klasa, e katërta dhe e dyta, secila në rresht më vete. Më dukej vetja më i rritur nga ato vështrime, më dukej se më nuk isha i vogël, siç mendonte babai atë ditë që e nisi këtë bisedë…
Koha rrodhi siç di vetëm ajo të rrjedhë, pa pyetur për njerëzit. Unë u rrita duke mësuar e duke u dalluar shumë. Mbarova gjimnazin dhe Fakultetin, dola në punë, krijova edhe familjen time, por shprehjen e babait nuk e harrova e nuk do ta harroj.
Jo për shkak të kujtesës së mirë,jo, por edhe mua jeta më dha e më provoi të njëjtin mësim që i kish dhënë babait tim…
Vërtet, të gjitha dashuritë e pa bëra kthehen në sherre e zënka, që, po nuk dite t’i kapërcesh, prishin e shkatërrojnë gjithëçka, si zjarri, si uji, si zemërimi i një gruaje që u a kalon të gjithave…
Mendimi im për këto sherre që burojnë nga dashuritë e pa bëra i kalon kufinjtë e familjes, fisit, fshatit. Ai shkon deri tek sherret e luftrat e shteteve , kombeve…
Të jenë edhe mëritë, luftrat e kombeve, shteteve , dashuri të pa bëra mes popujve, ndaluar nga politikanë egoistë, fetarë obskurantistë, nga etjet për lavdi, pushtet, pasuri…?!
Shkëputur nga romani im “BABAI”…
Foto: Prinderit e mi, shtator 1975, u prehshin në amëshim!
