FLUTURA AÇKA RIKTHEN SHQIPËRINË E VITIT 1914: NJË SHTET MES ËNDRRËS EUROPIANE DHE INTRIGAVE TË FUQIVE TË MËDHA
“1914 – Dimri”, romani i ri i botuar nga Mediaprint, sjell në qendër Princ Vidin, Turhan pashë Përmetin, misionin holandez për Xhandarmërinë Shqiptare dhe misterin e vrasjes së kolonel Tomsonit
TIRANË – Një nga vitet më dramatike të shtetformimit shqiptar rikthehet në letërsi përmes romanit të ri të Flutura Açkës, “1914 – Dimri”, sapo botuar nga Shtëpia Botuese Mediaprint.
Me këtë vepër, autorja e vendos lexuesin në Shqipërinë e vitit 1914, vetëm pak kohë pas Shpalljes së Pavarësisë, kur ëndrra për një shtet shqiptar europian përplasej me realitetin e një vendi të brishtë, me kufij të sapopërcaktuar, interesa të huaja dhe konflikte të brendshme.
Në Vlorën e vjeshtës së vonë mbërrijnë dy oficerë të lartë holandezë, të ngarkuar për të parë nga afër kushtet e ngritjes së Xhandarmërisë Shqiptare. Ndërkohë, Shqipëria përgatitet për ardhjen në Durrës të Princ Vidit, sovranit të zgjedhur nga Fuqitë e Mëdha.
Në sfondin e kësaj Shqipërie të sapolindur lëvizin diplomatë, ushtarakë, politikanë dhe personazhe të ardhur nga Europa. Nga Parisi niset një konteshë e hijshme, e joshur nga ekzotika e një shteti të ri europian dhe nga një politikan shqiptar. Në Stamboll, Turhan pashë Përmeti përgatitet të niset drejt Shqipërisë për të marrë drejtimin e qeverisë, duke sjellë me vete edhe peshën e një të shkuare të trazuar.
Por pas kësaj atmosfere të një Shqipërie që kërkon të hyjë në Europë, romani zbulon tensionet që kërcënojnë vetë ekzistencën e shtetit.
Kush e përgatiti puçin e janarit 1914? Pse iu besua Holandës ngritja e Xhandarmërisë Shqiptare? Kush e pengonte konsolidimin e mbretërisë së re? Dhe çfarë fshihet pas vrasjes së kolonel Tomsonit në Durrës?
Janë këto disa nga pyetjet që e shoqërojnë rrëfimin e Açkës dhe që e bëjnë vitin 1914 jo vetëm një sfond historik, por një personazh më vete të romanit.
Në Durrës nis pranvera e mbretërimit të Princ Vidit. Tetëmbëdhjetë oficerët holandezë përpiqen të ndërtojnë Xhandarmërinë Shqiptare, ndërsa në kufij shpërthejnë përplasje dhe qeveria e drejtuar nga Turhan pashë Përmeti përballet me një pyetje themelore: a do të mund të mbijetojë shteti i ri shqiptar?
Një tjetër mister lidhet me fatin e kolonel Johan Willem Tomsonit, oficeri holandez që u vra në Durrës më 15 qershor 1914. Në roman rikthehet edhe historia e plumbit që, sipas rrëfimit të botuesit, u mor nga Durrësi dhe u dërgua në Holandë bashkë me trupin e kolonelit, duke mbetur për më shumë se një shekull si një dëshmi e pazakontë e asaj vdekjeje.
A ishte goditja ndaj Tomsonit një rastësi tragjike apo pjesë e një plani politik? A mund të shihet vrasja e tij në kontekstin e përpjekjeve për të rrëzuar projektin e Princ Vidit?
Përtej këtyre mistereve, “1914 – Dimri” synon të sjellë para lexuesit edhe anën njerëzore të personazheve historike. Politikanët, diplomatët dhe ushtarakët nuk shfaqen vetëm si emra të fiksuar në tekstet e historisë, por si njerëz të një epoke, me ambicie, pasione, frikëra dhe dilema.
Romani është vëllimi i parë i një trilogjie historike, e cila ndërtohet rreth periudhës së ardhjes, mbretërimit dhe largimit të Princ Vidit dhe ngjarjeve të vitit 1914.
Me një rrëfim që ndërthur dokumentin historik, atmosferën e epokës dhe imagjinatën letrare, Flutura Açka rikthen një moment themelor të historisë shqiptare: atë çast kur Shqipëria kërkonte të bëhej një shtet europian, ndërsa brenda dhe përreth saj luhej një lojë e madhe politike.
“1914 – Dimri” është një roman mbi lindjen e brishtë të shtetit shqiptar, por edhe mbi njerëzit që u përpoqën ta ndërtonin, ta mbronin apo ta përdornin atë.
Flutura Açka – “1914 – Dimri”
Botues: Mediaprint
ISBN: 9789928089267
444 faqe
Çmimi: 1300 lekë
