Biografi
Nigar Arif ka studiuar në Universitetin Shtetëror Pedagogjik të Azerbajxhanit, në Fakultetin e Gjuhës Angleze, gjatë viteve 2010–2014. Ajo është diplomuar gjithashtu në “Shkollën e III-të të Shkrimtarëve të Rinj” pranë “Lidhjes së Shkrimtarëve të Azerbajxhanit” në vitet 2016–2017.
Nigar Arif është anëtare e “Lidhjes së Shkrimtarëve të Azerbajxhanit”, “Unionit Botëror të Shkrimtarëve të Rinj Turkë”, “Unionit Ndërkombëtar të Shkrimtarëve në Kirgistan”, “Lidhjes së Shkrimtarëve të Azisë Qendrore”, “Forumit Ndërkombëtar për Krijimtarinë dhe Humanizmin” në Marok, si dhe “Unionit të Shkrimtarëve të Amerikës së Veriut”.
Në vitin 2024, ajo u nderua me Bursën Presidenciale për arritjet e saj në poezi.
Një nga librat e saj, “Dhoma e Kujtimeve”, është botuar në Iran me alfabet arab, ndërsa libri tjetër, “Shiu i Njeriut”, është botuar në gjuhën azerbajxhanase në Baku. Poezitë e saj janë përkthyer pjesërisht në anglisht, turqisht, rusisht, persisht, kinezisht, italisht, portugalisht, malazeze, spanjisht, arabisht, indiane dhe urdu, dhe janë botuar në vende të ndryshme të botës.
Ajo ka marrë pjesë në “IV LIFT, Festivali Euroaziatik i Festivaleve Letrare” (Baku, 2019), “Festivali i 30-të Ndërkombëtar i Poezisë në Medellín” (Kolumbi, 2020), “Panorama International Literary Festival” (Indi, online, 2020), “Festivali i 8-të Ndërkombëtar i Poezisë në Laayoune dhe bisedë kulturore me poetë nga pesë kontinente” (Marok, 2024), si dhe në “Festivalin e 16-të Ndërkombëtar të Poezisë” në Uzbekistan (2024).
Nigar Arif është vlerësuar me çmim nga Presidenti i Azerbajxhanit. Ajo ka qenë gjithashtu pjesë e projekteve letrare ndërkombëtare si “World Trip Europe”, “100 Poetë nga e gjithë Bota për Dashurinë” dhe “Takimi i Katërt Global Virtual i Poetëve 2020” etj.
LARG
Përshëndetje, mik,
si je atje?
Si është moti
në anën tjetër të mungesës?
A vazhdon era
të ndërhyjë në punët e qiellit?
Kur dielli zihet me retë,
a gjejnë paqe?
A i shkon shiut
dritarja ku banon?
Më trego,
a i zgjojnë mbrëmjet
ata që kanë ikur,
a pijnë kujtime
e luajnë tavëll ëndrrat?
A vjen ndonjëherë
ajo aromë e fëmijërisë,
e ëmbël,
si duart e nënës sime?
A dalin ditët në ballkon
të shohin veten që ikin?
A të prek ndonjë zë nga larg
kur e kërkon heshtjen?
A mallëngjehen dëshirat në zemrën tënde
si në timen?
A të ngatërrohet gjuha
kur përmend emra të vjetër?
Si është mëngjesi atje?
Si është qyteti?
Thonë se ke rënë në dashuri,
si është vendi ku bie njeriu?
TI JE POEZI
Ti je poezi.
Po të të shkruaj,
muzat do të më braktisin.
Fjalët do të ftohen,
vargjet do të më kthejnë shpinën.
Do të heshtë
edhe gjuha e oratorit më të madh.
Ti je poezi,
ajo që nuk futet në libra,
që nuk mban format,
që nuk duron bojë.
Në sytë e penës
bojë do të thahet,
dhe asnjë fjalë
nuk do të rrjedhë më.
ALBUMI IM
Albumi im
ishin pasqyrat.
Kur binte shi,
kur retë gatuanin borë,
kur ajri i ngrohtë avullonte
dhe mjegulla mbulonte shtëpinë.
Kur drita e hënës
rrëshqiste nga errësira
e prekte dritaren time,
albumi im
ishin pasqyrat.
Vizatoja me gishta:
i vogli zemërohej,
treguesi më ndihmonte,
i mesit mbetej pezull,
unaza shënjestronte ëndrrën.
Shpesh ishte një vajzë:
fytyrën nga unë,
rrugën nga ana tjetër.
Sy yje,
flokë pa fund,
një zemër në kraharor,
shpinë e mbështetur te një pemë,
një vështrim që binte nga qielli
si shi.
Në buzëqeshje
një dhëmb i prishur —
dhe brenda tij
pastërtia e fëmijërisë.
Dëshira për t’u rritur shpejt
i zbriste qerpikëve
drejt syve.
Tani,
kur bie shi,
kur mjegulla mbulon gjithçka,
fëmijëria del nga albumi.
Është rritur.
Qëndron para meje
dhe thotë:
“Përshëndetje. U ktheva.”
EDHE TI JE SI UNË
Nga “sikur”
ke thurur ditët e mia.
Një këmbë të ka ngecur
te guri i “ndoshta”-ve.
Jeta rrëshqet nga sytë e mi,
derdhet fjalë-fjalë
mbi fletë.
Në pëllëmbën time
rrudhat plaken para kohe.
Edhe ti je si unë,
pak i vogël,
pak i lodhur,
si kjo xhaketë e vjetër
me kopsat e këputura.
Po bëhemi të ngushtë
për njëri-tjetrin.
Ti mbështetesh te pema,
do të pushosh.
Koha më kripëzon gjunjët.
Si monedha të harruara
në xhepa,
jeta ka mbetur pak.
I numërova,
mjafton për një bukë.
Në anën time të majtë
shkel prushin e cigares.
Buzëqeshja të ikën anash.
Më shumë se të qeshësh,
je lodhur nga të qeshurat.
E di çfarë mendon:
edhe për këtë,
faleminderit.
KRAHËT
Ndoshta jemi
gurë bardh e zi
të hedhur nga vendet e tyre.
Ndoshta jemi zogj
që rrahin krahët
pa e ditur qiellin.
Në kafazin e botës
kthehemi te vetja
me çdo frymëmarrje.
Gënjeshtrat
as nuk i gëlltisim,
as nuk i harrojmë.
Na mbeten në fyt,
si dhimbje të ulura këmbëkryq
mbi shpinë.
Nuk fluturojmë.
Sado të duam,
kjo derë,
kjo dritare,
nuk hapen.
Mos qaj.
As për zogun
me krahun e thyer.
Një ditë
vdekja vetë
do të heqë perden.
Të fjeturit do të zgjohen.
Të zgjuarit do të mësojnë fluturimin.
Dhe zogjtë do të pëshpërisin:
Krahët
janë për t’u larguar nga kjo botë.
Urim për poeten Nigar Arif
Botimi i poezive të poetes së re azerbajxhanase Nigar Arif në gazetën letrare dhe kulturore Nacional përbën një ngjarje të veçantë në hapësirën tonë letrare shqipe. Poezia e saj vjen si një zë i pjekur artistikisht, me ndjeshmëri të hollë, figuracion të përmbajtur dhe një thellësi emocionale që e bën lexuesin bashkëudhëtar në përvojën poetike.
Vargjet e Nigar Arif dallohen për nivel të lartë estetik, për qartësinë e mendimit poetik dhe për origjinalitetin e stilit, ku metafora ndërtohet natyrshëm dhe fjala mbart peshë përjetimi. Poezitë e saj ruajnë një ekuilibër të admirueshëm mes intimes dhe universales, mes heshtjes dhe fjalës, duke krijuar një poezi reflektive, humane dhe thellësisht bashkëkohore.
Në gjuhën shqipe, këto poezi tingëllojnë natyrshëm dhe bukur, duke dëshmuar se zëri i autores përcillet me forcë dhe elegancë edhe përtej gjuhës origjinale. Ky botim dëshmon se poezia e Nigar Arif komunikon lirshëm me kultura të ndryshme dhe gjen mikpritje të merituar edhe te lexuesi shqiptar.
I urojmë poetes suksese të mëtejshme krijuese, frymëzim të pandërprerë dhe prani gjithnjë e më të gjerë në letërsinë ndërkombëtare. Ajo është e mirëpritur për bashkëpunime të tjera me median dhe hapësirën letrare shqipe, si një zë që pasuron dialogun kulturor dhe poetik mes popujve tanë.
Me respekt dhe vlerësim të veçantë,
Dr. Mujë Buçpapaj
