Vlerësim i lartë ndërkombëtar për kontributin shkencor dhe letrar në Botën Turke
Poetesha Tarana Turan Rahimli nderohet me Çmimin Ndërkombëtar të Shërbimit ndaj Gjuhës Turke 2025 nga KIBATEK
“Shkencëtarja dhe poetja azerbajxhanase vlerësohet në Festivalin e 50-të Ndërkombëtar të Letërsisë në Turqi për promovimin e gjuhës turke dhe letërsive të Botës Turke në shkallë globale”.
I vetmi çmim në Festivalin Ndërkombëtar të Letërsisë në Turqi iu dha shkencëtares dhe poetes azerbajxhanase Tarana Turan Rahimli, poete, kritike letrare, pedagoge dhe gazetare, Doktore e Filologjisë, Profesore e Asociuar, e cila zë një vend unik në mjedisin shkencor dhe letrar të Azerbajxhanit. Ajo u nderua me Çmimin Ndërkombëtar të Shërbimit ndaj Gjuhës Turke 2025, dhënë nga KIBATEK – Shoqata e Letërsive Turke të Qipros, Irakut, Ballkanit dhe Euroazisë, një nga organizatat letrare ndërkombëtare më me ndikim në botën turke.
Ky çmim u jepet shkencëtarëve dhe artistëve që kanë punuar për një kohë të gjatë, në mënyrë sistematike dhe të qëndrueshme, për promovimin e gjuhës turke, letërsive të botës turke dhe vlerave kulturore pan-turke në shkallë ndërkombëtare. Festivali i 50-të Ndërkombëtar i Letërsisë i KIBATEK-ut u mbajt në Izmir dhe Aydın, Turqi, më 12–14 dhjetor 2025. Ditën e parë të festivalit, më 12 dhjetor, në një ceremoni zyrtare të zhvilluar në Fabrikën e Kulturës dhe Arteve nën Ministrinë e Kulturës së Republikës së Turqisë, Prof. Asoc. Tarana Turan Rahimli u nderua me Çmimin e Shërbimit ndaj Gjuhës Turke 2025.
Fakti që çmimi u dorëzua në prag të 15 dhjetorit – Ditës Botërore të Familjes së Gjuhëve Turke, e bëri këtë vlerësim edhe më domethënës dhe simbolik. Ky çmim, që shpreh fuqinë bashkuese të gjuhës turke dhe rolin e saj si bartëse e kujtesës së përbashkët dhe identitetit kulturor, konsiderohet një vlerësim i lartë ndërkombëtar për veprimtarinë shumëvjeçare shkencore dhe letrare të poetes-shkencëtare.
Sipas deklaratës zyrtare të Bordit Drejtues të KIBATEK-ut, Doktorja e Filologjisë, Prof. Asoc. Tarana Turan Rahimli u nderua me këtë çmim të lartë për kërkimet e saj themelore shkencore në fushën e letërsive të Botës Turke, për lidhjet e forta letrare dhe shkencore që ajo ka ndërtuar midis letërsive azerbajxhanase dhe turke, si dhe për veprimtarinë e saj të qëndrueshme në zhvillimin e marrëdhënieve midis Botës Turke dhe letërsive botërore. Punimet e saj shkencore dhe artistike, të botuara në më shumë se 60 vende në Azi, Evropë, Amerikë dhe Afrikë, u vlerësuan si një kontribut i rëndësishëm në promovimin global të gjuhës dhe letërsisë turke. Njëkohësisht, u theksua edhe mbështetja e saj e vazhdueshme për projektet shkencore, letrare dhe kulturore ndërkombëtare të organizatës, si një anëtare aktive e familjes KIBATEK prej shumë vitesh.
Në “Deklaratën Zyrtare të Çmimit”, të paraqitur së bashku me Çmimin Ndërkombëtar të Shërbimit ndaj Gjuhës Turke 2025, drejtuesit e organizatës shprehën krenarinë për dhënien e këtij çmimi Doktores së Filologjisë, Profesores së Asociuar Tarana Turan Rahimli dhe besimin se kontributet e saj intensive për gjuhën turke, letërsinë e Botës Turke dhe turkologjinë do të vazhdojnë edhe në të ardhmen.
Gjatë ditëve të festivalit, poetë, shkrimtarë dhe studiues nga Turqia, Azerbajxhani, Moldavia (Gagauzia), Bullgaria, Kosova, Rumania, Qiproja Veriore, Serbia, Bosnja dhe Hercegovina, Iraku dhe Irani u mblodhën së bashku dhe dëshmuan misionin bashkues të poezisë, letërsisë dhe kulturës. Në këtë kuptim, Festivali i 50-të Ndërkombëtar i Letërsisë i KIBATEK-ut u kujtua si një platformë e rëndësishme kulturore që mbulon gjeografinë e gjerë të Botës Turke.
Duke ndarë mendimet e saj për çmimin, Tarana Turan Rahimli tha se e pranoi këtë vlerësim me krenari dhe përgjegjësi të madhe:
“Për mua ishte një nder i madh të vlerësohesha me Çmimin e Shërbimit ndaj Gjuhës Turke në ditën e parë të Festivalit të 50-të Ndërkombëtar të Letërsisë të KIBATEK-ut, më 12 dhjetor, në Fabrikën e Kulturës dhe Arteve të Ministrisë së Kulturës së Republikës së Turqisë. Përjetova gëzimin e festivalit me një madhështi të dyfishtë. Fakti që ky çmim u dorëzua në prag të Ditës Botërore të Familjes së Gjuhëve Turke më 15 dhjetor, ia rriti edhe më shumë vlerën morale. Shpreh mirënjohjen time të pafund për të gjithë ata që kontribuan në këtë proces, veçanërisht presidentin e nderit të Shoqatës së Letërsive Turke të Qipros, Irakut, Ballkanit dhe Euroazisë, Fayyaz Sağlam. U qoftë e hapur rruga jonë për ta justifikuar këtë besim të madh të dhënë në emër të 50 vendeve, me punë shkencore dhe letrare edhe më të gjera.”
Populli azerbajxhanas e kishte mall për atdheun e tij të dytë, Turqinë, për 70 vjet gjatë periudhës sovjetike. Prandaj, pas fitimit të pavarësisë së Azerbajxhanit në vitet ’90, ne menjëherë aspiruam të ribashkoheshim me atdheun tonë të dytë. Para së gjithash, vendosëm marrëdhënie letrare dhe kulturore me Turqinë. Në vitin 1998 dëgjuam për kërkimet e mësuesit tonë Fayyaz Sağlam mbi letërsinë e turqve të Trakisë Perëndimore dhe të turqve të Ballkanit në përgjithësi. Në vitin 1999, shkrova artikullin tim të parë mbi veprimtarinë letrare dhe shkencore të Fayyaz Sağlam dhe e botova në gazetën “Azerbaijan Mubarizleri”, ku isha redaktore. Në lidhje me atë artikull, u ftova në Ambasadën Turke dhe punonjësi përgjegjës i ambasadës, z. Ümit Yardım, më inkurajoi për artikullin tim kërkimor mbi studiuesin e përkushtuar të letërsisë së Trakisë Perëndimore dhe Ballkanit, Fayyaz Sağlam.
Në vitin 2008 mora pjesë në festivalin poetik të KIBATEK-ut të mbajtur në Baku, në Universitetin Shtetëror Pedagogjik të Azerbajxhanit, ku punoja si pedagoge. Që atëherë, jam ftuar rregullisht në aktivitetet e KIBATEK-ut dhe kam marrë pjesë me krenari të madhe. KIBATEK ka 27 vjet që i shërben një misioni të rëndësishëm për promovimin dhe prezantimin e letërsisë turke dhe gjuhës sonë të madhe turke në mbarë botën. Rruga e tij e suksesit përfshin një gjeografi të gjerë, nga Turqia në Kaukaz, Rusi, Ballkan, Evropë dhe deri në Australinë e largët. Sa të lumtur jemi nëse, si anëtarë të KIBATEK-ut, kemi dhënë një kontribut të vogël për Botën Turke, kulturën dhe letërsinë e saj në këtë rrugë të gjatë dhe të nderuar! Ndër çmimet ndërkombëtare që kam marrë nga deri në 60 vende të botës, çmimi i KIBATEK-ut ka një vend të veçantë.”
Dhënia e Çmimit të Shërbimit ndaj Gjuhës Turke Doktores së Filologjisë, Profesores së Asociuar Tarana Turan Rahimli nga KIBATEK-u nuk është vetëm një arritje personale e një shkencëtareje dhe poeteje, por edhe një tregues i prestigjit ndërkombëtar të shkencës dhe letërsisë azerbajxhanase. Ky çmim konfirmon edhe një herë se puna për ruajtjen, zhvillimin dhe përcjelljen e gjuhës turke te brezat e ardhshëm vlerësohet në një nivel të lartë ndërkombëtar.
The only award at the International Literature Festival in Turkey was given to an Azerbaijani scientist and poet Tarana Turan Rahimli, a poet, literary critic, educator and journalist, Doctor of Philology, Associate Professor, who holds a unique place in the scientific and literary environment of Azerbaijan, has been awarded the 2025 International Turkish Language Service Award by KIBATEK – Cyprus, Iraq, Balkans, Eurasia Turkish Literatures Association, one of the influential international literary organizations of the Turkic world. This award is presented to scientists and artists who have been working long-term, systematically and consistently to promote the Turkish language, Turkic world literatures and pan-Turkic cultural values on an international scale. KIBATEK’s 50th International Literature Festival took place in Izmir and Aydin, Turkey, on December 12–14, 2025. On the first day of the festival, December 12, at an official ceremony held at the Culture and Arts Factory under the Ministry of Culture of the Republic of Turkey, Assoc. Prof. Tarana Turan Rahimli was awarded the 2025 Turkish Language Service Award. The fact that the award was presented on the eve of December 15 – World Turkic Language Family Day made this award even more meaningful and symbolic. The award, which expresses the unifying power of the Turkish language, its being a bearer of common memory and cultural identity, is considered a high international award for the poet-scientist’s many years of scientific and literary activity. According to the official statement of the KIBATEK Board of Directors, Doctor of Philology, Assoc. Prof. Tarana Turan Rahimli was awarded this highest award for her fundamental scientific research in the field of Turkic World literatures, the strong literary and scientific ties she established between Azerbaijani and Turkish literatures, and her consistent activity aimed at developing relations between the Turkic World and world literatures. Her scientific and artistic works, published in more than 60 countries in Asia, Europe, America and Africa, were evaluated as a significant contribution to the global promotion of the Turkish language and literature. At the same time, her continuous support for the international scientific, literary and cultural projects of the organization as an active member of the KIBATEK family for many years was also emphasized. In the official “Award Statement” presented together with the 2025 International Turkish Language Service Award, the organization’s leadership noted that it was proud to present this award to Doctor of Philology, Associate Professor Tarana Turan Rahimli, and that it believed that her intensive contributions to the Turkish language, Turkic world literature and Turkology would continue. During the festival days, poets, writers and scholars representing Turkey, Azerbaijan, Moldova (Gagauzia), Bulgaria, Kosovo, Romania, Northern Cyprus, Serbia, Bosnia and Herzegovina, Iraq and Iran came together and demonstrated the unifying mission of poetry, literature and culture. In this sense, the 50th KIBATEK International Literature Festival was remembered as an important cultural platform covering the vast geography of the Turkic world. Sharing her thoughts on the award, Tarana Turan Rahimli said that she accepted this award with great pride and responsibility: “It was a great honor for me to be awarded the Service Award for the Turkish Language on the first day of the 50th International Literature Festival of KIBATEK, on December 12, at the Culture and Arts Factory of the Ministry of Culture of the Republic of Turkey. I experienced the joy of the festival with its double grandeur. The fact that this award was presented on the eve of the World Turkic Language Family Day on December 15 increased its moral value even more. I express my endless gratitude to everyone who contributed to this process, especially the honorary president of the Cyprus, Iraq, Balkans, Eurasian Turkish Literatures Association, Fayyaz Saglam. May our path be clear to justify this great trust given on behalf of 50 countries with more extensive scientific and literary works.” The Azerbaijani people longed for their second homeland, Turkey, for 70 years during the Soviet era. Therefore, after Azerbaijan gained its independence in the 90s, we immediately aspired to reunite with our second homeland. And first of all, we established literary and cultural relations with Turkey. We heard about the research of our teacher Fayyaz Sağlam on the literature of the Western Thracian Turks and the Balkan Turks in general in 1998. In 1999, I wrote my first article on the literary and scientific activities of Fayyaz Sağlam in the newspaper “Azerbaijan Mubarizleri” in 1999 and published it in the newspaper “Azerbaijan Mubarizleri” where I was the editor. I was invited to the Turkish Embassy in connection with that article, and the responsible employee of the embassy, Umit Yardim bey, encouraged me for my research article on the devoted researcher of Western Thracian literature and Balkan literature, Fayyaz Sağlam. In 2008, I participated in the KIBATEK poetry festival held in Baku at the Azerbaijan State Pedagogical University, where I was a teacher. Since then, I have been regularly invited to KIBATEK events and I have participated with great pride. KIBATEK has been serving an important mission of promoting and introducing Turkish literature and our great Turkish language all over the world for 27 years. Its path to success covers a vast geography from Turkey to the Caucasus, Russia, the Balkans, Europe, and faraway Australia. How happy we are if, as members of KIBATEK, we have made a small contribution to the Turkic world, its culture and literature on this long and honorable path! Among the international awards I have received from up to 60 countries around the world, the KIBATEK award has a different place.” The awarding of the Turkish Language Service Award to Doctor of Philology, Associate Professor Tarana Turan Rahimli by KIBATEK is not only a personal achievement of a scientist and poet, but also an indicator of the international prestige of Azerbaijani science and literature. This award once again confirms that the work done to preserve, develop and pass on the Turkish language to future generations is recognized at a high international level.
