Në Limnos nuk gjeta vetëm një ishull. Gjeta një histori. Një histori që nis në një fshat të braktisur, kalon përmes miteve të lashta, historisë së luftërave dhe përfundon te një ishull që sot ruan me krenari një mënyrë tjetër të të jetuarit. Në Limnos, gjithçka duket sikur të fton të ngadalësosh hapin. Deti është i qetë, horizonti i gjerë dhe tokat e arta shtrihen mes fshatrave tradicionalë. Por pas kësaj qetësie fshihet një histori e gjatë, që e bën këtë ishull krejt ndryshe nga shumë prej ishujve të tjerë të Egjeut. Në zemër të kësaj historie është Varosi, një fshat që dikur kishte heshtur nën peshën e viteve. Shtëpitë ishin bosh, rrugicat të qeta dhe jeta dukej sikur ishte larguar përgjithmonë. Por Varosi nuk u harrua. Falë një investimi të bërë me dashuri dhe respekt për traditën, fshati u ringjall dhe mori një jetë të re si Varos Village. Aty ku dikur kishte dyer të mbyllura, sot ka jetë, vizitorë dhe buzëqeshje. Shtëpitë e vjetra nuk u shkatërruan për t’i hapur rrugë së resë. Ato u ruajtën, u restauruan dhe u kthyen në jetë. Një ishull që nuk përpiqet të ngjajë me askënd. Limnosi është një ishull që të fiton ngadalë. Nuk të pushton me luksin e zhurmshëm apo me turizmin masiv. Nuk ka nevojë të konkurrojë me ishujt e tjerë të famshëm të Egjeut. Dhe pikërisht këtu qëndron veçantia e tij. Limnosi është më i gjerë, më i qetë dhe më tokësor. Ka hapësira të mëdha, toka bujqësore, kodra të buta, fshatra ku tradita vazhdon të jetë pjesë e jetës së përditshme dhe plazhe ku mund të ndihesh sikur ke mbërritur në një vend ende të pazbuluar plotësisht. Këtu deti dhe toka janë ende në një marrëdhënie të natyrshme. Një gotë verë vendase, një tavolinë pranë detit, një shëtitje në një fshat të vjetër apo një perëndim dielli nuk janë thjesht momente turistike. Janë pjesë e ritmit të ishullit. Edhe një detaj i vogël, në dukje teknik, tregon diçka për karakterin e Limnosit. Aeroporti “Ifestos” ka një pistë rreth 3,016 metra të gjatë, ndër pistat më të gjata në Greqi. Në një ishull të Egjeut, kjo është një veçori që të bën të ndalesh për një çast. Por pista e gjatë është më shumë se një kuriozitet. Ajo lidhet edhe me pozicionin e veçantë të Limnosit. Ishulli ndodhet në një pikë strategjike të Egjeut, pranë rrugëve detare që çojnë drejt Dardaneleve dhe brigjeve të Azisë së Vogël. Për këtë arsye, Limnosi ka pasur rëndësi shumë kohë përpara se të bëhej destinacion turistik. Përballë Trojës, aty ku nis historia Pozicioni strategjik i Limnosit shfaqet edhe në mitologjinë e lashtë. Sipas traditës homerike dhe legjendave të Luftës së Trojës, ishulli lidhet me ekspeditën e akejve drejt Trojës dhe me ndalesat e tyre në këtë pjesë të Egjeut. Mjafton të mendosh për këtë kur sheh detin nga brigjet e Limnosit: këto ujëra nuk kanë qenë vetëm rrugë për pushuesit e sotëm. Në imagjinatën e lashtë, ato ishin pjesë e udhëtimit të anijeve që shkonin drejt Trojës. Kështu, Limnosi fiton një dimension tjetër. Historia e tij nuk është vetëm ajo që ka mbetur në tokë. Është edhe ajo që ka kaluar nëpër detin që e rrethon. Ishulli lidhet gjithashtu me mitologjinë e Hefestit, perëndisë së zjarrit dhe farkëtarisë, i cili sipas mitit u rrëzua në Limnos pasi u hodh nga Olimpi. Kjo lidhje mitologjike është aq e fortë sa aeroporti i ishullit mban emrin “Ifestos”, emrin grek të Hefestit. Nga mitologjia te historia, rëndësia strategjike e Limnosit vazhdoi gjatë shekujve. Pozicioni i tij në veri të Egjeut e bëri ishullin një pikë të rëndësishme ushtarake dhe detare. Gjatë Luftës së Parë Botërore, Limnosi u kthye sërish në një pikë strategjike të rëndësishme të Mesdheut lindor, duke mbajtur gjurmë të një historie që shkon shumë përtej bukurisë së peizazhit. Një ishull ku e kaluara nuk është pengesë Këtu e kaluara nuk është kthyer në një muze të ngrirë. Ajo vazhdon të jetojë bashkë me të tashmen. Dhe Varosi është shembulli më i bukur. Në vend që shtëpitë e vjetra të mbeteshin dëshmi të një kohe të kaluar, dikush besoi se ato mund të kishin përsëri një të ardhme. Gurët, dyert, rrugicat dhe arkitektura tradicionale u ruajtën dhe u kthyen në një hapësirë ku sot njerëzit vijnë, qëndrojnë, pushojnë dhe krijojnë kujtime të reja. Unë pata mundësinë ta përjetoja këtë nga afër. Të zgjohesha në një vend ku e kaluara dhe e tashmja jetojnë krah për krah. Dhe pikërisht aty kuptova se udhëtimi nuk është gjithmonë të gjesh një vend të ri. Ndonjëherë është të shohësh me sy të rinj një vend që ka qenë aty prej shekujsh. Te ai fshat i vogël ku koha kishte ndaluar për pak, por më pas vendosi të ecte përsëri. Ndoshta disa vende nuk kanë nevojë të shpëtohen nga e kaluara. Kanë nevojë vetëm që dikush të besojë përsëri tek e ardhmja e tyre.
