Ted Kooser u lind në Ames, Iowa, in 1939. Studimet pasuniversitare i kreu në universitetin Iowa State, kurse magjistraturën tjetër për Gjuhën dhe Letërsinë Angleze e fitoi në universitetin e Nebraska-Lincoln-it. Ai është autor i dhjetë librave me poezi dhe 17 librave të gjinive të tjera letrare. Kooser është nderuar me disa çmime letrare: dy NEA fellowships në poezi, me çmimin Pushcart Prize, me çmimin Stanley Kunitz Prize nga Columbia, dhe me një çmim Merite nga Nebraska Arts Council. Në vjeshtë të vitit 2004, Kooser u emërua si poeti i 13-të Laureate Amerikan pranë Librarisë së Kongresit Amerikan. Aktualisht punon si profesor në departamentin e Anglishtes pranë universitet të Nebraska-Lincoln-it.
Përktheu: Gjekë Marinaj
NË QOSHET E FUSHAVE
diçka më thërret
nga qoshet e fushave,
ku telat e mbetur të gardhit
zbardhin dhëmbët e radhuar, dhe gurët
e hedhur jashtë brazdave
flenë në dherat e veta;
ku fytyrat e hirta të tabelave
ku shkruhet “ndalohet gjuetia”
murmurijnë në erë
dhe ku lugjet e thara të kuajve
çelin shatërvanë luledielli;
ku një flutur nate
fluturon nga kullotat,
e ngutur nga një harabel,
dhe zbret në një trung,
me aq siguri për jetën
saqë hapë krahët pash më pash.
STUDENTI
Gëzhoja jeshile e çantës së shpinës e bën të anohet
dallgë përtej dallge në detin e përgjegjësisë,
dhe shkund krahët tendosur dhe duart e përkulura,
tek ecatet përpara. Ai e ka zgjatur qafën
tek maksimumi i gjatësisë, e mjekra e tij, e fortë si sqap,
i shtron sipërfaqen e ftohtë. Ka vënë kapelën e bejsbollit
nga prapa tek zvarritet lart duke dalë prej dehjes
së mbrëmshme për tek rëra e së ardhmes,
dhe latohet, me shpresa të rënda, për në librari.
DEPARTAMENTI I KOZMETIKËS
Një aromë aq mbytëse sa pluhuri, dhe dy gra të reja
aq të palëvizshme sa manekinët, të veshura me të zeza.
Flutura e bardhë e mungesës së kohës fluturon mbi to,
pa mundur të lë dritën e ftoftë të fytyrave të tyre.
Njëra mban kryet e tjetrës në pëllëmbët e duarve
si një pasqyrë. Tjetra mbështetet në gishtat e gjatë
e vetëdijshme sa e rëndë është bukuria e saj. Sy më sy,
frymë më frymë, ato mbështeten si të ngrira përgjithmonë:
një filxhan i bardhë me dy gishta të zhdërvjellët lyer me të zi
dhe gota e verës së ngrohët duke u derdhur nga gryka.
PIKTORËT KINEZ
i kanë vënë mënjanë kutitë e tyre të holla,
të shtypura dhe të gërvishtura,
të stërpikura me pikla rozë e blu;
dhe tubetat e shtrydhur, të përvjelë lart
me të kuqe, alizarinë, jeshile prej kromi,
të bardhë prej zinku, dhe të kaltra;
vazot e tyre gjer në gjysmë me pudër të artë;
bishta lapsash prej dylli;
brusha të thara dhe të grira me dhëmbë te bishti;
dhe kanë kaluar në modë dhe në mirësi
në retë e shpërndara, dhe të harlisura të trëndafilave,
narcisë, manushaqeve, luledredhave,
në tasave të çajës, tasave të çokolatës,
sahanë dhe filxhanë, dhe enët prej balte
të shpërndara si një kopsht
mbi një nga ato pëlhurat e bardha të së dielave,
sikur shpirtrat e tyre të ishin bletë
dhe e gjithë bota të ishte vetëm prej lulesh.
NJË KAVANOZ ME PUJA
Kjo është mostra më e vërtet
Nga fundi i detit të ndreqjes,
Një cilindër mbushur me guaska
Që nëpër shumë vite
U mbyt në thellësi me këmishët—
Puja prej perle, puja të kaltra—
Dhe pushuan së bashku
Nën dallgët e këmbënguljes,
Një oqean në të cilin
Gjenerata të tëra grash mësynë përpara,
Nën velat e stampuara të perdeve,
Dhe, qëndruan krah për krah,
Në kuvertat nganjëherë të kripura nga lotët,
Ku bënë riparime të vogla por të rëndësishme.
KLITHMA E KUKUVAJKËS
Tërë natën secila klithmë e zgjatur
E një zogu jo më të madh se një zemër
Fluturon lart nga një pishë e zezë
Dhe, me një frymë, yjet e marrin
me vete. Sidoqoftë, me një shpresë
të vogël nga qendra e errësirës
thërret për ndihmë herë pas here.
TEKTONIKA
Në vetëm pak muaj
do të fillojnë të hapen çarje
në gjërat që mbajmë mend,
dhe në një vit a dy,
faktet shkatërrohen
njëri nga tjetri
dhe ngadalë fillojnë të kthehen
dhe të rrotullohen, me zuçë
duke shtyrë njëri-tjetrin
derisa format e tyre
të kenë ndërruar
dhe e kaluara të jetë bërë
një botë e re.
dhe pas shumë vitesh,
madje një dashuri e paligjshme,
një ishull jeshil i stolisur
me detaje të përsosura
madje edhe me një qiri
duke ndriçuar qetësisht
një buzëqeshje,
mund të rrëshqasë nën dallgë
si atlantis,
të valëzojë pa derte zemrën.
SHENJË E PËRJETSHMËRISË
Vetëm tani,
Një trumcak shndriti
Në një degë pishe
Krejt përtej dritares
Së dhomës së gjumit
Dhe një shtëllungë
E verdhë Poleni
Fluturoi tutje.
VARREZAT E VJETRA
Dikush ka qenë këtu sot në mëngjes
të kositë barin, i ardhur dhe i shkuar pa u parë
por duke lënë gjurmë, ndoshta duke bredhur me një fugon
me një karroceri të ulët nga mbrapa që shtrinë
barishtet poshtë me kahe nga autostrada,
dikush i paguar me normë, jo i paguar sa duhet,
zemërkeq dhe idhnak, tepër për ngut
për të përdhosur barishte që përshëndesin
në kryqin e hekurt të makinës korrëse
ose të presin barin e gjatë e të kuq të shpatit
duke e rruar shumë afër tokës
pa rrezikuar thyerjen e kosës. I pa kujdes,
i dalldisur, duke lënë bojë jeshile
që nga vendi i veglave të kosës deri te varrezat.
Të vdekurit duhet të kenë mbetur të kënaqur,
ta kenë botën e tyre prapë të veten,
të dëgjojnë rrahjet e çekiçit mbi kosë dhe kullë,
nën peshën e ftohtë të kosëtarit budalla
dhe të dëgjojnë fugonin të sillet e rreth e rreth
që një herë filloi, pastaj iku tutje,
të dëgjojnë klithmat e vogla të rrotave
të vrapojnë drejt tyre, të patrazuar, në linjën
që të prinë për askund ku të vdekurit duan të shkojnë.
