Midis errësirës dhe dritës – një zë poetik që kapërcen kufijtë
Ribotohet në italisht vëllimi poetik i Liljane Qukut nga Shtëpia Botuese “Nacional”, Tiranë
Tiranë – Me kënaqësi të veçantë ju njoftojmë se Shtëpia Botuese “Nacional”, Tiranë, ka ribotuar librin poetik të poetes së njohur shqiptare, Liljane Quku, në gjuhën italiane me titullin “Tra buio e luce” (Midis errësirës dhe dritës). Kjo vepër, e përkthyer mjeshtërisht nga poetja dhe studiuesja Valbona Jakova, është një dëshmi e ndjeshmërisë së thellë poetike, që tejkalon kufijtë gjuhësorë dhe kulturorë, duke i folur çdo zemre që njeh dhimbjen, mungesën, dashurinë dhe shpresën.
Pas suksesit të botimit të parë në gjuhën shqipe, dhe një pritjeje mjaft pozitive nga lexuesit, poetët, si dhe kritika letrare në Shqipëri dhe Itali, ribotimi i këtij libri në gjuhën italiane përbën një hap të rëndësishëm për afirmimin ndërkombëtar të zërit poetik të autores. Vlerësime të shumta dhe shkrime kritike janë botuar në Gazetën Letrare dhe Kulturore “Nacional”, si dhe nga autorë shqiptarë dhe italianë që e kanë lexuar librin me entuziazëm.
Drejtori e Shtëpisë Botuese “Nacional” dr. Mujë Buçpapaj, shprehmirënjohje për autoren, duke vlerësuar bashkëpunimin e pandërprerë të saj me Botimet Nacional dhe gazeten letrare dhe kulturore Nacional, përmes intervistave, botimeve të reja dhe angazhimeve të vazhdueshme krijuese.
Një libër që lind nga shpirti – Parathënia e Valbona Jakovës
Në parathënien e saj prekëse, Valbona Jakova shkruan:
“Tra Buio e Luce” është një rrëfim që buron nga thellësia e qenies së autores. Është një shpirt poetik që ngjitet lart për të soditur të padukshmen, një adhurim që kalon qiellin dhe bëhet eter. Autorja nuk i lejon vetes të shndërrohet në një siluetë bosh, por jeton me kujtimet e saj, duke i kthyer në poezi, në forcë, në art.”
Ajo e përshkruan Liljane Qukun si një grua vizionare, realiste, e fortë dhe me dinjitet, që përmes vargut, lufton për të ndriçuar plagët e shpirtit, për të ndarë përjetimet personale dhe për të mbjellë shpresë tek lexuesit e saj. Poezitë e saj shpalosin dramën njerëzore të mungesës, por edhe rilindjen përmes dashurisë dhe kujtimit.
Zëri i një gruaje që nuk dorëzohet – intervistë ekskluzive për “Nacional”
Në një intervistë të dhënë për gazetën “Nacional”, poetja Liljane Quku rrëfen rrugëtimin e saj nga sporti tek letërsia. Ish-kampione kombëtare në ping pong me ekipin e femrave të Vllaznisë në vitet ’80, ajo tregon se si fati e çoi drejt një jete të re në Itali, ku zbuloi dhe zhvilloi talentin e saj poetik.
“Në Itali, më ka ndihmuar njohja e gjuhës për të lexuar poetë të mëdhenj. Ajo që më ka mbajtur gjallë është malli për vendlindjen dhe dëshira për të shkruar. Poezia më ndihmon të mos harroj dhe të mos ndaloj.” – shprehet ajo.
Ajo tregon se poezia e saj ka lindur në heshtje, me vargje të shkruara në letra të fshehura në sirtarë, në një kohë kur fjala e lirë ishte luks. Sot, ajo e shpreh me krenari se “lirija është gjëja më e shenjtë për çdo njeri.”
Një dritare shqiptare drejt botës – Poezia si urë kulturore
Ribotimi i librit “Tra buio e luce” përfaqëson jo vetëm një arritje personale të autores, por edhe një kontribut të rëndësishëm në ndërkombëtarizimin e letërsisë shqipe, veçanërisht të zërit të gruas shqiptare në diasporë.
Liljane Quku është një shembull frymëzimi për poetët e rinj, por edhe për çdo njeri që lufton me vetveten, me mungesën dhe me plagët e pashërueshme që jeta lë pas. Në poezinë e saj, mungesa nuk është fundi, por fillimi i një shndërrimi poetik.
***
Ky botim është një ftesë për të hyrë në botën poetike të një gruaje që ka njohur dritën dhe errësirën, dhe që zgjedh të rrëfejë – për të mos harruar, për të shëruar, për të ndarë.
“Dua t’i them gjithë botës se nuk ka gjë më të bukur se të jesh i vërtetë.”
