Presentazione della raccolta poetica bilingue “Mbi flatrat e zemrës – Sulle ali del cuore” a Peja
Nga Mujë Buçpapaj
Sot, më 23 shtator 2025, në Sallën e Asamblesë Komunale të Pejës, u mbajt ceremonia e promovimit të vëllimit poetik dygjuhësh “Mbi flatrat e zemrës – Sulle ali del cuore”, nën autorësinë e përbashkët të Agim Deskut dhe poetes italiane Francesca Gallello Gabriel Italo Nel Gómez.
Ky aktivitet letrar u organizua nga Lidhja e Shkrimtarëve të Kosovës, me pjesëmarrjen e gjerë të përfaqësuesve të saj nga dega lokale në Pejë, si dhe të shkrimtarëve, studiuesve, poetëve dhe dashamirëve të letërsisë.
Libri është botuar nga Veliero Edizioni APS, një shtëpi botuese italiane e themeluar dhe drejtuar nga vetë poetja Gallello, e cila kishte udhëtuar posaçërisht nga Italia për të marrë pjesë në këtë ngjarje. Ajo u prit me nderime dhe ngrohtësi nga publiku vendas, si dhe nga bashkautori i saj, poeti pejan Agim Desku.
Në këtë ceremoni, të pranishmit vlerësuan jo vetëm vlerat e larta letrare dhe estetike të librit, por edhe përkushtimin e autores italiane për gjuhën, kulturën dhe letërsinë shqipe. Në veçanti, vëmendje të veçantë mori angazhimi i saj për krijimin e urave kulturore ndërmjet dy vendeve dhe popujve. U vleresua shume perkthimi profesional i poetes dhe perkthyeses se mirenjohur Valbona Jakova e cila ishte e pranishme ne veprimtari.
Ndër folësit më të spikatur të ngjarjes ishte studiuesi i njohur i letërsisë shqipe, Prof. Dr. Prend Buzhala, i cili theksoi rëndësinë e këtij bashkëpunimi letrar ndërkombëtar dhe vlerësoi përmbledhjen për thellësinë tematike dhe finesën stilistike.
Ne vijim dr. Nikoll Lokaj tha se “Një libër poetik dygjuhësh i dy poetëve që vijnë nga të dy brigjet e një deti që ndan por edhe bashkon, është më shumë sesa një akt letrar: është një dëshmi e dialogut ndërkulturor, një ftesë për reflektim mbi përbashkësitë historike dhe shpirtërore të dy popujve.” Ai shtoi se “në Itali, për shekuj me radhë, shqiptarët kanë gjetur strehë kulturore: aty janë hapur shkollat e para në gjuhën shqipe, janë hartuar gramatikat dhe janë ruajtur librat e parë shqip.”
Kultura, sipas Prof. Buzhalës, është një mjet i fuqishëm për rrëzimin e barrierave dhe ndërtimin e urave të mirëkuptimit mes popujve, ndërsa poezia është një ndër format më të ndjeshme të këtij komunikimi universal. “Poezia ka fuqinë të bashkojë njerëzit, të artikulojë kujtesën kolektive dhe të ngjallë ndjesi të përbashkëta njerëzore.”
Në këtë kontekst, përmbledhja e Francesca Gallellos paraqitet si një introspektim i thellë, një udhëtim poetik që përshkon shtigje të kujtesës personale dhe emocioneve të ndërlikuara. Poezitë e saj, të shkruara me vargje të lira, ndërtojnë një univers meditativ, ku fjala shndërrohet në reflektim, kujtim, dhimbje dhe dëshirë për kuptim.
Po ashtu, autori i parathenies se librit studiuesi i njohur Dr. Nikoll Loakj, eshte ndalur tek rëndësia e përkthimit dhe ndërkulturës në letërsi. Sipas tij, përkthimi i realizuar nga Valbona Jakova ka ruajtur harmoninë dhe origjinalitetin e poezive, duke i bërë ato të komunikueshme në mënyrë autentike në të dyja gjuhët – shqip dhe italisht.
Në një intervistë për gazetën “Letrare Nacional”, poetja Francesca Gallello Gabriel Italo Nel Gómez u shpreh thellësisht e prekur nga mikpritja që i është rezervuar në Kosovë. Ajo theksoi se ishte e impresionuar nga takimi me poetët shqiptarë dhe u shpreh e gatshme për të zhvilluar projekte të reja letrare dhe kulturore me autorë nga Kosova dhe Shqipëria.
Kjo ngjarje kulturore u ndoq dhe u pasqyrua gjerësisht nga mediat lokale, duke dëshmuar edhe një herë rolin e rëndësishëm që letërsia luan në ndërtimin e urave të dialogut dhe mirëkuptimit ndërmjet kombeve.
Presentazione della raccolta poetica bilingue “Mbi flatrat e zemrës – Sulle ali del cuore” a Peja
Dr. Mujë Buçpapaj
Oggi, 23 settembre 2025, nella Sala dell’Assemblea Comunale di Peja, si è tenuta la cerimonia di promozione del volume poetico bilingue “Mbi flatrat e zemrës – Sulle ali del cuore”, scritto congiuntamente da Agim Desku e dalla poetessa italiana Francesca Gallello Gabriel Italo Nel Gómez.
Questa attività letteraria è stata organizzata dalla Lega degli Scrittori del Kosovo, con l’ampia partecipazione dei suoi rappresentanti della sezione locale di Peja, nonché di scrittori, studiosi, poeti e amanti della letteratura.
Il libro è stato pubblicato da Veliero Edizioni APS, una casa editrice italiana fondata e diretta dalla stessa poetessa Gallello, la quale ha viaggiato appositamente dall’Italia per partecipare a questo evento. È stata accolta con onore e calore dal pubblico locale, nonché dal suo coautore, il poeta pejan Agim Desku.
Durante questa cerimonia, i presenti hanno apprezzato non solo l’elevato valore letterario ed estetico del libro, ma anche la dedizione della poetessa italiana verso la lingua, la cultura e la letteratura albanese. Particolare attenzione è stata rivolta al suo impegno nel creare ponti culturali tra i due paesi e popoli. È stato molto apprezzato anche il lavoro di traduzione professionale della nota poetessa e traduttrice Valbona Jakova, la quale ha partecipato all’evento.
Tra gli oratori più illustri dell’evento vi è stato il noto studioso della letteratura albanese, Prof. Dr. Prend Buzhala, che ha sottolineato l’importanza di questa collaborazione letteraria internazionale e ha elogiato la raccolta per la profondità tematica e la finezza stilistica.
Successivamente, il Dr. Nikoll Lokaj ha affermato che: “Un libro poetico bilingue di due poeti provenienti dalle due sponde di un mare che divide ma anche unisce, è più di un semplice atto letterario: è una testimonianza del dialogo interculturale, un invito a riflettere sulle comuni radici storiche e spirituali dei due popoli.” Ha aggiunto inoltre che “in Italia, per secoli, gli albanesi hanno trovato rifugio culturale: lì sono nate le prime scuole in lingua albanese, sono state redatte le prime grammatiche e sono stati conservati i primi libri in albanese.”
Secondo il Prof. Buzhala, la cultura è uno strumento potente per abbattere le barriere e costruire ponti di comprensione tra i popoli, mentre la poesia rappresenta una delle forme più sensibili di questa comunicazione universale. “La poesia ha il potere di unire le persone, di articolare la memoria collettiva e di suscitare emozioni umane condivise.”
In questo contesto, la raccolta di Francesca Gallello si presenta come un’introspezione profonda, un viaggio poetico che attraversa i sentieri della memoria personale e delle emozioni complesse. Le sue poesie, scritte in versi liberi, costruiscono un universo meditativo, in cui la parola si trasforma in riflessione, ricordo, dolore e desiderio di comprensione.
L’autore della prefazione del libro, il noto studioso Dr. Nikoll Lokaj, si è soffermato sull’importanza della traduzione e dell’interculturalità nella letteratura. Secondo lui, la traduzione realizzata da Valbona Jakova ha mantenuto l’armonia e l’originalità delle poesie, rendendole autenticamente comunicabili in entrambe le lingue – albanese e italiano.
In un’intervista per il giornale Letrare Nacional, la poetessa Francesca Gallello Gabriel Italo Nel Gómez si è detta profondamente toccata dall’accoglienza ricevuta in Kosovo. Ha sottolineato di essere rimasta colpita dall’incontro con i poeti albanesi e si è dichiarata pronta a sviluppare nuovi progetti letterari e culturali con autori del Kosovo e dell’Albania.
Questo evento culturale è stato ampiamente seguito e riportato dai media locali, confermando ancora una volta il ruolo importante che la letteratura svolge nella costruzione di ponti di dialogo e comprensione tra le nazioni.
