VIZITA E PRESIDENTIT BAJRAM BEGAJ NË PRESHEVË – SHQIPËRIA DUHET TË MBROJË SHQIPTARËT DHE GJUHËN SHQIPE KUDO KU ATA JETOJNË
Nga Flamur Buçpapaj
Vizita e Presidentit të Republikës së Shqipërisë, Bajram Begaj, në Preshevë është një ngjarje me peshë politike, kombëtare dhe institucionale. Ajo përcjell mesazhin se shteti shqiptar nuk kufizohet vetëm në administrimin e territorit të tij, por ndien përgjegjësi morale dhe kushtetuese për shqiptarët që jetojnë jashtë kufijve shtetërorë. Ky është një qëndrim që forcon besimin e bashkëkombësve tanë se nuk janë të harruar dhe se identiteti i tyre kombëtar mbetet pjesë e interesit të Shqipërisë.
Kushtetuta e Republikës së Shqipërisë, në nenin 8, përcakton se shteti mbron të drejtat kombëtare të shqiptarëve që jetojnë jashtë kufijve të saj. Ky nuk është vetëm një parim simbolik, por një detyrim institucional për të mbështetur ruajtjen e gjuhës, kulturës, arsimit dhe identitetit kombëtar të shqiptarëve në Preshevë, në Maqedoninë e Veriut, në Mal të Zi dhe në diasporë.
Presheva ka qenë dhe mbetet një nga trevat ku shqiptarët kanë ruajtur me sakrifica gjuhën, kulturën dhe traditat e tyre. Për dekada, ata janë përballur me sfida që lidhen me përdorimin e gjuhës shqipe, zhvillimin ekonomik, përfaqësimin institucional dhe mundësitë për arsimim. Pikërisht për këtë arsye, prania e Presidentit të Shqipërisë në Preshevë ka rëndësi të veçantë. Ajo u kujton shqiptarëve atje se nuk janë vetëm dhe se shteti shqiptar i konsideron pjesë të pandashme të kombit.
Gjuha shqipe është shtylla kryesore e identitetit kombëtar. Historia ka treguar se kombet që humbin gjuhën e tyre rrezikojnë të humbin edhe kujtesën historike, kulturën dhe identitetin. Prandaj, mbrojtja e gjuhës shqipe nuk është vetëm detyrë e mësuesve apo e familjeve, por edhe e institucioneve shtetërore. Shqipja duhet të mësohet, të flitet dhe të shkruhet lirshëm kudo ku jetojnë shqiptarët. Duhet të ketë shkolla, libra, media dhe institucione kulturore që e mbështesin përdorimin e saj.
Pasojat e dobësimit të gjuhës janë të dukshme: asimilimi, largimi nga rrënjët kombëtare, humbja e traditave dhe dobësimi i lidhjeve me kombin. Ndërsa mbështetja për gjuhën sjell ruajtjen e identitetit, forcimin e kulturës, rritjen e vetëdijes kombëtare dhe lidhje më të forta ndërmjet shqiptarëve kudo që jetojnë.
Presidenti Bajram Begaj, gjatë mandatit të tij, ka zhvilluar takime dhe vizita me shqiptarët jashtë kufijve të Shqipërisë, duke theksuar rëndësinë e unitetit kombëtar, të arsimit në gjuhën shqipe dhe të lidhjeve me diasporën. Këto veprime përputhen me rolin kushtetues të Presidentit si përfaqësues i unitetit të popullit.
Në vlerësimin tim, Presidenti Begaj ka ndërtuar profilin e një drejtuesi institucional, të matur dhe të qetë. Formimi i tij si profesor dhe si ushtarak i ka dhënë disiplinë, seriozitet dhe përgjegjësi në ushtrimin e detyrës. Ai ka zgjedhur gjuhën e dialogut dhe të bashkimit, duke shmangur retorikën përçarëse. Kjo është veçanërisht e rëndësishme në një kohë kur shoqëria shqiptare ka nevojë për institucione që gëzojnë besim.
Në jetën publike është normale që çdo President të kritikohet. Kritika është pjesë e demokracisë. Megjithatë, ajo duhet të mbështetet në fakte dhe jo në shpifje apo sulme personale. Institucioni i Presidentit fiton autoritet kur debati zhvillohet me përgjegjësi dhe respekt për ligjin.
Si ish-dhjetorist, shkrimtar dhe gazetar, pa asnjë interes personal ndaj Presidentit, e konsideroj të rëndësishme që Shqipëria të ketë në krye të shtetit figura që përfaqësojnë integritet, profesionalizëm dhe respekt për Kushtetutën. Vlerësimi im lidhet me mënyrën se si ai ka ushtruar detyrën dhe me mesazhet që ka përcjellë për bashkimin kombëtar.
Mendoj se Shqipëria duhet të hapë një debat të gjerë për ndryshime kushtetuese. Presidenti mund të zgjidhet drejtpërdrejt nga populli, çka do t’i jepte një legjitimitet më të fortë demokratik. Gjithashtu, mund të shqyrtohet zgjerimi i disa kompetencave të Presidentit si garant i Kushtetutës dhe i balancës ndërmjet pushteteve, gjithmonë në përputhje me parimet e shtetit të së drejtës dhe ndarjes së pushteteve.
Shqipërisë i nevojiten institucione të forta dhe politikanë me integritet, të aftë për të mbrojtur interesin kombëtar. Mbrojtja e shqiptarëve jashtë kufijve, mbrojtja e gjuhës shqipe dhe forcimi i institucioneve kushtetuese janë pjesë e të njëjtit vizion për një shtet modern, demokratik dhe të përgjegjshëm.
Vizita e Presidentit Bajram Begaj në Preshevë nuk ishte vetëm një aktivitet diplomatik. Ajo ishte një mesazh se Shqipëria nuk duhet t’i harrojë kurrë shqiptarët jashtë kufijve të saj. Një komb mbetet i fortë kur ruan gjuhën, historinë, kulturën dhe solidaritetin ndërmjet të gjithë bijve e bijave të tij, kudo që jetojnë.
